موسیقی کلاسیک از سبکهای بسیار مهم و پرطرفدار در دنیای موسیقی است. یوزف هایدن یکی از بنیانگذاران اصلی این سبک شناخته میشود. در این نوشته از وبلاگ آنبین، قصد داریم شما را با یوزف هایدن، که او را پدر سمفونی جهان مینامند، آشنا کنیم. همراه ما بمانید.
یوزف هایدن
یوزف هایدن در سیویکم ماه مارس سال ۱۷۳۲ در یک روستای کوچک به نام روهرو در کشور اتریش به دنیا آمد. او را به عنوان خالق و بنیانگذار فرمهای مهمی مانند سمفونی و قطعات چهارنوازی برای سازهای زهی میشناسند. هایدن آهنگساز و موسیقیدانی اتریشی بود که از پایههای اصلی موسیقی کلاسیک به شمار میرود. او همچنین یکی از پرکارترین و درخشانترین چهرههای موسیقی در دوران خود بود.
پدر سمفونی
در دنیای موسیقی، از یوزف هایدن با عنوان پدر سمفونی یاد میشود. دلیل این نامگذاری این است که او را پایهگذار اصلی این سبک موسیقی میدانند و در طول زندگی خود ۱۰۴ سمفونی خلق کرد. نگاه هنری هایدن کاملاً با جریان هنر کلاسیک هماهنگ بود. در آثار او، نغمهها و درونمایهها کوتاه و ساده بودند و با مهارتی استادانه و استفاده از همنواییهای هوشمندانه، به قطعههایی کامل در قالبهای مختلف تبدیل میشدند.
هایدن از یک سو استاد و راهنمای آهنگساز بزرگی مانند بتهوون بود و از سوی دیگر، نسلهای بعدی مانند فرانتس شوبرت، مندلسون و برامس را تحت تأثیر سبک موسیقایی خود قرار داد. او همچنین استاد و دوست صمیمی آهنگساز نامدار، موتسارت، بود. هایدن بیشتر عمر طولانی خود را در اتریش سپری کرد و در زمان درگذشتش، یکی از مشهورترین آهنگسازان در سراسر اروپا به شمار میرفت.
پدرش که شغل سادهای داشت، از روی اعتقادات مذهبی، او را به گروه خوانندگان کلیسای محل فرستاد. در آنجا بود که رهبر گروه موسیقی کلیسای بزرگ وین، استعداد و کار او را دید و او را با خود به وین، پایتخت اتریش، برد.
هادن در سالهای نوجوانی با آموزش خصوصی موسیقی امرار معاش میکرد تا اینکه برای اولینبار، یکی از اشراف وین به نام مورتسین، او را به عنوان معلم خصوصی همسرش استخدام کرد.
ازدواج
یوزف هایدن در ۲۸ سالگی ازدواج کرد. یک سال بعد، در ۱۷۶۱، به عنوان رهبر ارکستر کاخ خانواده اشرافی «استرهازی» در شهر آیزنشتات مجارستان استخدام شد. این خانواده از ثروتمندترین اربابان منطقه بودند.
حامی هایدن، شاهزاده نیکولاس، دانش خوبی از موسیقی داشت و به کار این آهنگساز بااستعداد احترام میگذاشت. هایدن خود در این مورد گفته است: «اعلیحضرت از تمام کارهای من راضی بودند و همیشه مرا دلگرم میکردند. من به عنوان رهبر ارکستر، آزادی کامل داشتم تا هر آزمایشی که برای سنجش تواناییهای نوازندگان لازم بود انجام دهم. میتوانستم هر کسی را تغییر دهم و هر ایده جسورانهای را امتحان کنم؛ انگار که از دنیای بیرون جدا بودم. هیچ کس جز خودم نمیتوانست در کارم مانع ایجاد کند، پس طبیعتاً میتوانستم تمام وجود و استعدادم را نشان دهم.»
تون کوپمان درباره ارکستر هایدن در کاخ استرهازی میگوید: «در ارکستر هایدن بیشتر از سه یا چهار نوازنده ویلون اول وجود نداشت و سالن کنسرت کاخ هم فقط ظرفیت ۳۰۰ تا ۴۰۰ نفر را داشت. اما با این حال، هم نوازندگان بسیار ماهر بودند و هم اجراها فوقالعاده، اگرچه در ابعادی کوچک برگزار میشد.»
آشنایی با موتزارت
هایدن به مدت سی سال در قصر مجارستان زندگی میکرد و فقط در فصل زمستان به شهر وین سفر مینمود. در یکی از همین سفرهای زمستانی به پایتخت بود که با موتزارت آشنا شد. رابطه این دو آنچنان صمیمی و عمیق بود که به گفته تون کوپمان: «موتزارت به او «پدر هایدن» میگفت. از قرار، منظورش این بود که از هایدن بیش از پدرش آموخته است.»
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در آشنایی با علامت دیز، هشتگ نت ها پیدا کنید.
در سال ۱۷۹۱، هایدن که ۵۹ سال داشت، از مجارستان به پایتخت اتریش رفت و با پیشنهاد یک تهیهکننده مشهور آلمانی ساکن لندن به نام یوهان پتر سالومون، مجموعهای سمفونی برای اجرا در انگلستان ساخت.
توصیه میکنیم حتماً مقاله ویژگی های پیش درآمد در موسیقی سنتی چیست؟ را مطالعه کنید.
دوازده سمفونی او که با نام سمفونیهای لندن شناخته میشوند، نقطه عطف مهمی در تاریخ موسیقی به شمار میروند. اویگن یوخوم، رهبر ارکستر سرشناس آلمانی، در این باره گفته است: «شکی نیست که او با این ۱۲ سمفونی، قله بلندی در موسیقی را فتح کرده و قطعهای به نام سونات را در شکل نهایی خود تثبیت نموده است.»
با این حال، هایدن تا به امروز نیز در میان دوستداران موسیقی کلاسیک، به عنوان یک نوآور مبتکر و استادی خوشذوق شناخته میشود که در آثارش همواره میتوان نکات تازهای کشف کرد. او هنرمندی بود که با وجود اوج گرفتن در قلههای هنر ناب، واقعیتهای زندگی را فراموش نمیکرد و جدیت کار، شوخطبعی را از او نمیگرفت.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره قمرالملوک وزیری، ام کلثوم ایران بیابید.
سمفونی خداحافظی
یکی از آثار معروف او «سمفونی خداحافظی» است. این قطعه داستان جالبی دارد: حامی و ارباب هایدن، شاهزاده اِستِرهازی، برای مدتهای طولانی به نوازندگان ارکستر اجازه نمیداد به خانههای خود برگردند. هایدن برای بیان این درخواست به شیوهای هنرمندانه، این سمفونی را تصنیف کرد. در بخش پایانی این اثر، هر نوازنده به نوبت شمع روی پایهی خود را خاموش میکند و در سکوت، سالن را ترک میکند تا در پایان فقط هایدن به عنوان رهبر ارکستر باقی میماند.
دیدگاهتان را بنویسید