در دنیای موسیقی، هر قطعه از نشانههای مختلفی تشکیل شده است. هر یک از این نشانهها مفهوم ویژهای دارند و نحوهٔ اجرای نتها را تغییر میدهند. به همین دلیل، هر نوازنده یا علاقهمند به موسیقی باید با این نشانهها آشنا باشد. در این نوشته، میخواهیم با علامت آکسان در موسیقی آشنا شویم. این علامت در سازهای گوناگون کاربرد دارد؛ مانند آکسان در ویولن، آکسان در سنتور و آکسان در پیانو.
در آغاز، معنای آکسان در موسیقی را بیان میکنیم. سپس انواع آن را معرفی کرده و دستهبندیهایش را مرور خواهیم کرد. اگر دوست دارید با این مفهوم به شکل کامل آشنا شوید، تا پایان این مطلب با ما همراه باشید. همچنین برای یادگیری دیگر نشانهها و مبانی موسیقی میتوانید به وبلاگ آنبین مراجعه کنید.
آکسان در موسیقی چیست؟
آکسان (که به آن اکسنت هم میگویند) علامتی است که روی یک نت یا چند نت قرار میگیرد. این علامت ممکن است در بالا یا پایین نت دیده شود. هر نتی، بدون در نظر گرفتن ارزش زمانیاش (مثلاً نت کامل یا دولاچنگ)، میتواند آکسان داشته باشد.
هدف اصلی آکسان، «تأکید بیشتر» روی یک نت است؛ به این معنی که آن نت با شدت و مشخصتری نسبت به نتهای قبل و بعد خود نواخته میشود. در بعضی مواقع، آهنگساز این علامت را روی نتهای خاصی مینویسد و گاهی نیز نوازنده با توجه به برداشت شخصیاش از قطعه، آکسان را به برخی نتها اضافه میکند.
تاریخچه استفاده از آکسان در موسیقی به دوران قدیم و حتی زمان موتزارت بازمیگردد. امروزه هم این علامت در سبکهای گوناگون موسیقی کاربرد دارد. شکل معمول و شناختهشده آکسان، شبیه علامت “بزرگتر از” در ریاضی (<) است؛ البته انواع دیگری از آکسان نیز وجود دارد که در ادامه به آنها خواهیم پرداخت.
۳ دسته کلی آکسان در موسیقی
آکسانها بسته به نحوهی تأکید روی یک نت، به سه گروه اصلی تقسیم میشوند: آکسان دینامیک، آکسان تونیک و آکسان اگاجیک. در ادامه، هر یک از این انواع آکسان را به طور کامل و ساده توضیح میدهیم.
آکسان دینامیک: در این نوع، یک نت با صدای بلندتر و قویتر از نتهای کناری خود نواخته میشود. یعنی تفاوت اصلی آن با نتهای اطراف، در شدت و حجم صدا است.
آکسان تونیک: در آکسان تونیک، صدای نت مورد نظر از نظر ارتفاع (زیر یا بم بودن) از نتهای مجاور بالاتر است.
آکسان اگاجیک: در این نوع آکسان، تأکید روی زمان کشش نت است؛ به این معنی که نت مورد نظر، مدت زمان بیشتری نسبت به نتهای اطرافش نواخته میشود.
انواع علامت آکسان در موسیقی و نحوه اجرا
１. شکل استاندارد و پیشفرص آکسان در موسیقی
یک مدل پرکاربرد از آکسان وجود دارد که شکلی شبیه به علامت «بزرگتر» در ریاضی دارد (علامت <). وقتی این علامت روی یک نُت قرار میگیرد، یعنی آن نُت باید با صدایی بلندتر و محکمتر از نُتهای اطرافش اجرا شود.
دیدگاهتان را بنویسید