یوزف هایدن به عنوان کسی شناخته میشود که فرم سمفونی و قطعات چهارنوازی برای سازهای زهی را پایهگذاری کرد. در این نوشته از وبلاگ آنبین، بیشتر با زندگی و آثار این آهنگساز بزرگ، که او را پدر سمفونی جهان مینامند، آشنا خواهیم شد.
یوزف هایدن
یوزف هایدن (با نام کامل فرانتس یوزف هایدن) در ۳۱ مارس ۱۷۳۲ در روستای روراو در کشور اتریش به دنیا آمد. او یک آهنگساز و موسیقیدان اتریشی است که از او به عنوان یکی از بنیانگذاران اصلی موسیقی کلاسیک یاد میشود. هایدن همچنین در دوره خود از پرکارترین و درخشانترین چهرههای موسیقی بود.
او کسی است که فرم سمفونی و همچنین قطعات چهارنوازی برای سازهای زهی را ابداع کرد. به دلیل نقش بسیار مهمش در پیشبرد موسیقی و همچنین شمار زیاد آثارش، به او لقب “پدر سمفونی” و “پدر کوارتت زهی” در این دو قالب موسیقایی دادهاند.
هایدن از یک سو معلم و استاد آهنگساز بزرگ، بتهوون بود و از سوی دیگر، بر نسل بعد از خود مانند فرانتس شوبرت، فلیکس مندلسون و یوهانس برامس تأثیر عمیقی گذاشت. او همچنین استاد و دوست صمیمی آهنگساز نامدار، ولفگانگ آمادئوس موتسارت بود. هایدن بیشتر عمر طولانی خود را در اتریش سپری کرد و در زمان درگذشتش، یکی از مشهورترین آهنگسازان در سراسر اروپا محسوب میشد.
فعالیتهای حرفهای یوزف هایدن
کار حرفهای هایدن در زمینه ساختن آهنگ، چنان شهرتی برایش به ارمغان آورد که حتی به دربار پادشاهی اتریش در آن دوران نیز راه یافت. او کار خود را به عنوان معلم خصوصی و تماموقت موسیقی برای “کنت مورزین” شروع کرد. در همین دوره، هایدن با دیدگاهی تازه، اولین قطعه موسیقی خود را برای چهار ساز زهی در سن ۲۴ سالگی خلق کرد.
آهنگسازی بزرگترین دغدغه یوزف هایدن
هایدن تا سالهای پایانی عمرش، به عنوان موسیقیدان رسمی دربار کار میکرد. با این حال، این شغل هرگز باعث نشد که از آهنگسازی غافل بماند.
او با همه مسئولیتهایی که در دربار داشت، مانند آموزش و رهبری اجراها، همیشه آهنگسازی را مهمترین هدف خود میدانست.
هایدن حتی امروز هم نزد دوستداران موسیقی کلاسیک، به عنوان استادی مبتکر و خوشسلیقه شناخته میشود که در هر اثرش میتوان نکتۀ تازهای کشف کرد.
هنرمندی که با وجود اوج گرفتن در قلههای هنر ناب، واقعیتهای زندگی را از یاد نمیبرد و جدیت کار، هرگز شوخطبعی را از او نمیگرفت.
سمفونی خداحافظی
یکی از آثار معروف او «سمفونی خداحافظی» است. هایدن این قطعه را طوری نوشت که در بخش پایانی آن، نوازندگان به نوبت شمعی را که روی صفحه نت خود دارند خاموش میکنند و با ساز خود از سالن کنار میروند.
هایدن در سن ۵۹ سالگی و در سال ۱۷۹۱ از مجارستان به وین رفت. پس از آن، با تشویق یوهان پتر سالومون – که یک تهیهکننده موسیقی آلمانی ساکن لندن بود – چند سمفونی برای اجرا در انگلستان تصنیف کرد.
دوازده سمفونی او که با نام سمفونیهای لندن شناخته میشوند، به عنوان یک تحول بزرگ در موسیقی کلاسیک در نظر گرفته میشوند.
محبوبیت هایدن آنقدر زیاد شد که در سال ۱۷۹۷ دولت اتریش از او درخواست کرد تا سرود ملی امپراتوری اتریش-مجارستان را بنویسد. این ملودی امروزه نیز به عنوان سرود ملی آلمان استفاده میشود.
هادن نیز در سالهای پایانی زندگی خود – مشابه آنچه درباره هندل گفته میشود – به ساخت اوراتوریو یا آثار آوازی مذهبی روی آورد و آثاری مانند «آفرینش» و «فصول» را خلق کرد.
اگرچه پس از جنگ جهانی دوم، موتزارت نزد دوستداران موسیقی کلاسیک جایگاه برجستهتری یافته است، اما سمفونیهای هایدن همچنان در برنامههای اصلی ارکسترهای بزرگ جهان اجرا میشوند.
درگذشت
هایدن در سال ۱۸۰۹ و در سن ۷۷ سالگی چشم از جهان فروبست. در آن زمان، شهر وین در تصرف نیروهای ناپلئون بناپارت بود.
دیدگاهتان را بنویسید