همانطور که میدانید، برای نواختن سازهای زهی مانند سهتار از ناخن یا مضراب استفاده میشود. مراقبت از ناخن و حفظ طول مناسب آن گاهی چالشبرانگیز است، چرا که در زندگی روزمره از دستهایمان برای کارهای مختلفی استفاده میکنیم و ممکن است ناخنها آسیب ببینند یا بشکنند. در چنین شرایطی، میتوان از مضراب برای نواختن سهتار بهره برد. در این نوشته، انواع مختلف مضراب سهتار را به شما معرفی میکنیم تا اگر لازم بود، بتوانید انتخاب مناسبی برای تهیهی مضراب داشته باشید.
انواع مضراب سه تار برای نواختن
سهتار یکی از سازهای سنتی ایران است که صدایش از لرزش سیمها به وجود میآید و با ضربه زدن نواخته میشود. این ساز معمولاً با ناخن انگشت سبابه دست راست به صدا درمیآید. سهتار چهار سیم دارد که جنس آنها از فولاد و برنج است و در طول ساز، از قسمت پایینی تا انتهای دسته کشیده شدهاند.
ابزاری به نام مضراب نیز برای نواختن سهتار وجود دارد. ممکن است نوازندگان با تجربه چندان از آن استفاده نکنند، ولی برای کسانی که تازه شروع به یادگیری کردهاند و نمیتوانند ناخن انگشت خود را بلند نگه دارند، بسیار مفید است.
سهتار مانند ساز تار، در گروه سازهای زهی-زخمهای جای میگیرد و با ضربهزدن به سیمها نواخته میشود. این ضربه میتواند با ناخن انگشت سبابه باشد یا با وسیلهای که کار ناخن را انجام میدهد. مضرابها شکلها و انواع گوناگونی دارند که در بخشهای بعد به آنها پرداخته میشود.
مضراب سیمی
این مضراب از یک نوار فلزی و یک سیم ساخته شده است. سیم به شکل یک حلقه به دو سر نوار فلزی وصل شده است. روش کار با آن اینگونه است که تقریباً مانند یک انگشتر، آن را روی انگشت اشاره خود قرار میدهید و سپس سیم را زیر ناخن خود میگذارید تا کاملاً ثابت بماند و تکان نخورد.
برای اینکه به بهترین شکل از این مضراب استفاده کنید، باید سه مرحله را دنبال کنید:
1. مضراب سیمی را طوری روی انگشت خود بگذارید که قسمت باز آن در زیر انگشت قرار گیرد.
2. سپس سیم مضراب را از دو طرف، زیر ناخن خود ببرید. حتی اگر ناخنهای کوتاهی داشته باشید، باز هم لبههایی دارد. پس دو طرف مضراب را به طور کامل زیر ناخن قرار دهید.
3. در پایان، حلقه را دور انگشت خود محکم کنید تا خوب ثابت شود.
صدادهی مضراب سیمی سه تار
صدای مضرابهای سیمی در مقایسه با دیگر مضرابها، زیرتر و شفافتر است. از آنجا که این صدا از برخورد دو رشته سیم ایجاد میشود، به وضوح و روشنی به گوش میرسد. این نوع مضراب قیمت کمتری دارد و به آسانی در بازار پیدا میشود. همچنین صدای آن همانطور که گفته شد، شفافتر و گشودهتر است و به همین دلیل معمولاً نوازندگان سهتار از این مضراب استقبال خوبی میکنند.
مضراب شاخ
مضرابهای شاخی، همانطور که از نامشان مشخص است، از شاخ حیوانات درست میشوند. برخی نوازندگان که دوست دارند صدای سازشان نرم و لطیف باشد، مشابه حالتی که با ناخن طبیعی ایجاد میشود، از این نوع مضراب استفاده میکنند. این مضراب هم مانند نوع سیمی آن، زیر ناخن قرار میگیرد؛ با این تفاوت که حلقهی دور آن از جنس چرم ساخته شده است.
مضراب پلاستیکی
این مضرابها از پلاستیک ساخته شدهاند و نام آنها هم به خاطر جنس پلاستیکیشان انتخاب شده است. ضخامت بخشی که با انگشت گرفته میشود، معمولاً بین ۱۶ تا ۱۷ سانتیمتر است و اندازه تقریبی کل مضراب حدود ۳۰ در ۲۰ در ۲۰ میلیمتر میباشد. از نظر قیمت نیز مضراب پلاستیکی ارزانتر از مضراب فلزی است.
دیدگاهتان را بنویسید