در نوشتههای قبلی به طور مفصل دربارهی سازهای بادی صحبت کردیم. این سازها خود به دستههای مختلفی تقسیم میشوند. در این نوشته از وبلاگ آنبین قصد داریم انواع سازهای بادی را به شما معرفی کنیم.
امیدواریم تا پایان این مطلب با ما همراه بمانید.
آشنایی با انواع سازهای بادی
سازهای بادی را به دو دسته بزرگ بخش میکنند:
۱- سازهای بادی برنجی
۲- سازهای بادی چوبی
با این حال، نباید از نام این سازها نتیجه گرفت که حتماً از جنس برنج یا چوب ساخته شدهاند. برای مثال، ساکسوفون از نظر ساختار و روش تولید صدا بسیار شبیه به کلارینت است و مانند آن در گروه سازهای بادی چوبی قرار میگیرد؛ حتی اگر بدنه آن از فلزاتی مانند برنج ساخته شده باشد.
یا فلوت ریکوردر که در گذشته معمولاً از چوب بود و امروزه بیشتر برای آموزش موسیقی به کودکان از پلاستیک ساخته میشود، اما باز هم در دسته سازهای بادی چوبی طبقهبندی میشود.
در واقع، تفاوت اصلی این دو گروه به جنس مواد سازنده آنها مربوط نیست، بلکه به شیوه تولید صدا در دهنی ساز برمیگردد.
در سازهایی که به برنجی معروفند، صدا از لرزش لبهای نوازنده در درون کاسه دهنی ساز ایجاد میشود.
اما در سازهای چوبی، صدا یا از لرزش قمیش (یک تکه نازک نی) به وجود میآید، یا از لرزش هوا هنگامی که از لبه تیز دهنی ساز عبور میکند.
سازهای بادی برنجی
سازهای بادی برنجی، بخشی از خانواده سازهای ارکستر سمفونیک هستند. برای درک بهتر جایگاه آنها، میتوان این سازها را در گروه شیپورها دستهبندی کرد.
در زمانهای قدیم، شیپورها را از جنس برنج میساختند، اما امروزه از آلیاژی به نام برنج ساخته میشوند. روش تولید صدا در سازهای بادی برنجی با سازهای بادی چوبی تفاوت دارد و همین تفاوت، مبنای تقسیمبندی سازهای بادی به دو گروه است.
نوازندگان سازهای بادی برنجی با لرزاندن لبهای خود روی قطعهای به نام دهنی، صداهای زیبا تولید میکنند.
در واقع، لولهای که در ساختار این سازها وجود دارد، باعث تقویت و شکلگیری صدایی میشود که از لرزش لب نوازنده ایجاد میگردد.
انواع ساز بادی چوبی
این سازها را میتوان در سه گروه اصلی قرار داد:
**سازهای بادی چوبی بدون زبانه (بیقمیش)**
در این سازها، صدا زمانی ایجاد میشود که هوا با لبهای تیز که در بدنهٔ ساز تعبیه شده، برخورد میکند.
**سازهای بادی چوبی با یک زبانه (قمیشدار)**
صدای این سازها از طریق دمیدن هوا تولید میشود. با دمش، تکهای کوچک از نی یا پلاستیک به نام قمیش یا زبانه، به لرزش درآمده و صوت ایجاد میکند.
سازهای شاستی دار بادی
این ساز در گروه سازهای بادی با صفحه کلید جای میگیرد. تولید صوت در آن، برخلاف سازهایی مانند پیانو که با ضربه زدن سیمها کار میکنند، از طریق دمیدن هوا و با کمک نیروی برق و اجزای مکانیکی صورت میپذیرد.
نحوه ی تولید صدا در سازهای بادی چوبی و برنجی
در سازهای بادی چوبی، بخشی به نام تیغهی هوایی وجود دارد. این تیغهها در واقع لولهها یا کانالهای توخالی داخل بدنهی ساز هستند. وقتی نوازنده در ساز میدمد، هوا به این تیغهها برخورد میکند و با لرزاندن آنها، صدا به وجود میآید. همچنین در برخی از این سازها که به آنها سازهای زبانهدار میگویند، قطعهی کوچکی از جنس نی یا پلاستیک وجود دارد. با دمیدن نوازنده، هوا باعث تکان خوردن و لرزش این زبانهها یا قمیشها میشود.
دیدگاهتان را بنویسید