اگر به سازهای کوبهای ایرانی علاقه دارید و دوست دارید نواختن یکی از آنها را یاد بگیرید، احتمالاً برای شما هم این پرسش پیش آمده که انتخاب درست کدام است: دف یا تنبک؟
هرکس ممکن است نظر متفاوتی در این زمینه داشته باشد، اما در این نوشته از وبلاگ آنبین، پاسخی منطقی و کامل به این پرسش خواهیم داد.
درباره دف و تنبک
قبل از اینکه به شباهتها و تفاوتهای دف و تنبک بپردازیم، بهتر است ابتدا یک شناخت اولیه از هر کدام از این سازها پیدا کنیم.
دف از یک چارچوب چوبی تشکیل شده که روی آن را با لایهای نازک از جنس پلاستیک یا پوست حیوانات پوشاندهاند و معمولاً حلقههای فلزی کوچکی به دور آن آویزان است.
تنبک هم نوعی ساز کوبهای است که شکلی شبیه به جام دارد. در گذشته، جنس بدنهٔ آن از سفال، فلز یا چوب بود؛ اما امروزه بیشتر تنبکها از چوب ساخته میشوند. روی تنبک نیز معمولاً از پوست حیواناتی مثل گوساله، شتر یا بز استفاده میشود.
این ساز از دیرباز در فرهنگ و موسیقی ایرانی جایگاه ویژهای داشته و در مناسبتهای مختلف مورد استفاده قرار میگرفته است.
دف بهتر است یا تنبک؟ تفاوتها
برای اینکه بتوانید انتخاب کنید که دف برای شما مناسبتر است یا تنبک، بهتر است ابتدا با ویژگیها و تفاوتهای این دو ساز آشنا شوید. هر کدام از این سازها صدای خاص خود را دارند و در موقعیتهای مختلفی استفاده میشوند. با شناخت این تفاوتها میتوانید بر اساس سلیقه و نیاز خود، ساز دلخواهتان را انتخاب کنید.
تفاوت دف و تنبک از نظر میزان سختی
خیلی از هنرجوها میپرسند که یادگیری دف سختتر است یا تنبک؟ در پاسخ باید گفت که راه و روش یادگیری هر ساز برای افراد مختلف، فرق میکند. ممکن است شما با توجه به استعداد، زمانی که برای تمرین میگذارید و علاقهای که دارید، یکی از این سازها را زودتر از دیگری یاد بگیرید. اما به طور کلی، اگر بخواهیم یک قاعده کلی بگوییم، تنبک جزئیات و نکات فنی بیشتری برای یادگیری دارد؛ چون برای نواختن آن باید از تمام ده انگشت دستهایتان استفاده کنید. در پایان این را فراموش نکنید که هم دف و هم تنبک از سازهایی هستند که میتوان در مدت زمان نسبتاً کوتاهی اصول اولیه آنها را فراگرفت و خیلی زود نتایج اولیه را دید؛ البته برای اینکه در نواختن هرکدام متخصص شوید، مسلماً به سالها زمان و تمرین نیاز خواهید داشت.
سبکهای متفاوت دف و تنبک
ساز دف معمولاً در مراسم مذهبی، عرفانی و در اجراهای گروهی در ایران و مناطق اطراف کاربرد دارد. در مقابل، تنبک بیشتر در موسیقی سنتی ایرانی و قطعات کلاسیک و امروزی، چه به صورت تکنوازی و چه برای همراهی با سازهای دیگر، نواخته میشود. بنابراین با توجه به علاقهی شما به موسیقی عرفانی یا موسیقی سنتی، میتوانید یکی از این دو ساز کوبهای را برای نواختن انتخاب کنید.
نیاز به مهارتهای جسمی گوناگون
یک تفاوت مهم بین دف و تنبک در نحوه نواختن و تواناییهای بدنی مورد نیاز برای هر کدام است. برای نواختن دف، فرد باید قدرت بیشتری در بازوها و مچ دستهایش داشته باشد. اما برای نواختن تنبک، دقت و هماهنگی بین انگشتان دست از اهمیت بیشتری برخوردار است.
نگهداری
دف معمولاً اندازه بزرگی دارد و وزن آن بیشتر است؛ به همین خاطر، حمل و جابهجایی آن باید با احتیاط انجام شود. در مقابل، تنبک سبکتر است و از این نظر، نگهداری و حمل آن آسانتر است. برای حفظ و مراقبت از دف، باید به پوست آن دقت کنید، چون در صورت قرار گرفتن در دمای نامناسب یا نور زیاد، به سرعت ممکن است صدمه ببیند. در مورد تنبک هم باید هم پوست و هم بدنه چوبی آن را در نظر داشته باشید، چون هر دو در برابر رطوبت و دمای نامتعادل آسیبپذیر هستند.
دیدگاهتان را بنویسید