این ضربالمثل زیبا با زبان ساده بیان میکند که خداوند متعال برای هر موجود زندهای، روزی و وسایل لازم برای زندگیاش را فراهم میکند.
معنای آن این است که همانطور که خداوند هنگام رویش دندان به نوزاد، توانایی خوردن غذا را میبخشد، برای هر مشکل و نیازی، راه حلی قرار داده است. این سخن در واقع اشاره به بزرگواری و روزیرسانی پروردگار دارد و به ما یادآوری میکند که نباید نگران آینده باشیم.
این مثل زمانی به کار میرود که بخواهیم به کسی امید بدهیم و بگوییم همان خدایی که این نیاز را آفریده، مطمئناً راه برطرف کردن آن را هم خلق کرده است.

در این نوشته، میخواهیم معنی، پیشینه و مفهوم اصلی یک ضربالمثل کهن ایرانی را بررسی کنیم. در ادامه با ما همراه باشید.
معنی هرآنکس که دندان دهد نان دهد چیست؟
خداوندی که انسان را خلق کرده، مطمئناً روزیرسان او نیز خواهد بود و او را در این دنیا تنها نمیگذارد.
این ضربالمثل معمولاً زمانی به کار میرود که کسی صاحب فرزند میشود و نگران تأمین زندگی اوست. دیگران با بیان این جمله، یادآوری میکنند که خداوند مهربان است و به بندگانش توجه دارد. همچنین، آمدن فرزند، خود برکت و خیر به همراه میآورد و نباید نسبت به نعمتهای خدا ناسپاس بود.
البته باید توجه داشت که وقتی گفته میشود خدا روزیرسان است، منظور این نیست که انسان بدون هیچ تلاشی در گوشهای بنشیند و منتظر باشد روزی از آسمان برایش بیاید. بلکه خداوند به انسان عقل، توانایی و قدرت داده است تا بتواند با کار و کوشش، زندگی خود را بسازد. در این صورت، خداوند نیز به تلاشهایش برکت میدهد.
این ضربالمثل از حکایتی زیبا از سعدی گرفته شده است:
یکی طفل دندان برآورده بود
پدر سر به فکرت فرو برده بود
که من نان و برگ از کجا آرَمَش؟
مروّت نباشد که بگذارمش
چو بیچاره گفت این سخن نزد جفت
نگر تا زن او چه مردانه گفت
مخور هول ابلیس، تا جان دهد
هر آن کس که دندان دهد نان دهد
معنی: مردی صاحب فرزندی شد. پدر در فکر فرو رفت که چگونه هزینههای زندگی کودک را تأمین کند؟ از طرفی، رها کردن او را درست نمیدانست. وقتی این نگرانیها را با همسرش در میان گذاشت، زن با قاطعیت پاسخ داد: نگذار ترس و ناامیدی بر تو چیره شود. هر کس که این کودک را آفریده، خودش روزیرسان او نیز خواهد بود.
اختصاصی-آنبین
پیشنهادی: ضربالمثل روزی دست خداست

دیدگاهتان را بنویسید