حتماً این جمله معروف را شنیدهاید که میگویند: “دود از کنده بلند میشود”. این ضربالمثل در موقعیتهایی به کار میرود که رفتار یا گفتار نادرست یک فرد، باعث شود دیگران درباره خانواده و تربیت او هم قضاوت کنند.
در واقع وقتی کسی کار ناشایستی انجام میدهد، مردم به ناچار این سؤال را پیش میکشند که: “این آدم در چه خانوادهای بزرگ شده؟” یا “پدر و مادرش چه تربیتی به او دادهاند؟”. این مثل به ما یادآوری میکند که رفتار هر شخص، مانند دودی است که از یک کنده چوب بلند میشود و منشأ آن را نشان میدهد. یعنی اعمال ما بازتابی از محیط خانوادگی و تربیتیمان است.
این مفهوم در فرهنگهای دیگر هم با عبارتهای مشابهی بیان شده، مثلاً در زبان انگلیسی میگویند: “سیب زیاد از درخت دور نمیافتد”، که همان پیام را در خود دارد.
در این نوشته، به بررسی معنا و مفهوم اصلی یک ضربالمثل کهن ایرانی میپردازیم. با ما همراه باشید.
معنی ضرب المثل دود از کنده بلند میشود یعنی چه؟
۱. معمولاً افراد بزرگسال و مسن، در مقایسه با جوانان، تجربه و آزمودگی بیشتری در زندگی دارند.
۲. “کَنده” به قسمتی از تنه درخت گفته میشود که پس از قطع شدن درخت، روی زمین باقی میماند. درختانی که اینگونه بریده میشوند، غالباً عمر طولانی داشتهاند، مانند درختان چندصدساله. چوب درختان کهنسال، بهتر و راحتتر میسوزد؛ برخلاف شاخههای جوان و تازه که سخت مشتعل میشوند یا اصلاً نمیسوزند.
اگر به این موضوع علاقه دارید، معنی ضرب المثل ” این رشته سر دراز دارد “ را از دست ندهید.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً معنی ضرب المثل ” آتش زیر خاکستر “ را بخوانید.
۳. وقتی گفته میشود “دود از کنده بلند میشود”، معنایش این است که چوب درخت پیر، بهتر و بیشتر میسوزد و دود تولید میکند. این عبارت، کنایه از کارآزمودگی و تجربه افراد باسابقه و مسن است. حتی گاهی جوانانی که سالها در یک زمینه خاص فعالیت کردهاند، در مقایسه با تازهکارها، عملکردی باتجربهتر و آزمودهتر دارند.
۴. هرکس تجربه بیشتری داشته باشد، نحوه عمل و رفتارش نیز این برتری را بهوضوح نشان میدهد.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره معنی ضرب المثل ” آتش که گرفت خشک و تر می سوزند “ بیابید.
پیشنهادی: ضربالمثل “پیرم و میلرزم…”
اختصاصی-آنبین
دیدگاهتان را بنویسید