گاهی یک ضربالمثل ساده میتواند توصیفکنندهی یک رفتار پیچیده باشد. “آفتابه خرج لحیم” یکی از همان مثالهای شیرین و پرمعنی است.
این ضربالمثل به کسی اشاره دارد که سعی میکند با حرفزدن زیاد و ارائه توضیحات اضافی، یک موضوع ساده را پیچیده کند یا یک مشکل آشکار را بپوشاند. در واقع، این فرد به جای حل کردن اصل ماجرا، وقت خود را صرف حاشیهسازی و توضیحهای بیفایده میکند.
برای گسترش دانش خود، به مقاله معنی ضرب المثل ” آسمان ریسمان به هم بافتن “ سر بزنید.
ریشه این اصطلاح به کار لحیمکاری برمیگردد. وقتی ظرفی سوراخ میشود، لحیمکار برای ترمیم آن، از آفتابه برای شستشو و تمیز کردن محل استفاده میکند تا کارش بهتر انجام شود. اما فرد “آفتابه خرج لحیم” به جای اینکه مستقیم به سراغ رفع مشکل برود، مانند کسی است که فقط مشغول شستشو و آبپاشی است و کار اصلی را انجام نمیدهد.
در زندگی روزمره، این مثل معمولاً برای افرادی به کار میرود که با سخنرانیهای طولانی یا توجیههای بیمورد سعی دارند اشتباه خود را بپوشانند یا دیگران را قانع کنند، در حالی که همه حقیقت را میبینند.

در این نوشته، به بررسی معنا و مفهوم اصلی این ضربالمثل کهن ایرانی میپردازیم. در ادامه با ما همراه باشید.
معنی آفتابه خرج لحیم یعنی چه؟
بیایید اول ببینیم این ضربالمثل از کجا آمده است:
در زمانهای قدیم، افراد ثروتمند مثل پادشاهان و وزیران، از آفتابههای طلا و نقره استفاده میکردند. اما مردم عادی و کمبضاعت، آفتابههایی از جنس حلبی داشتند. وقتی این آفتابههای حلبی زنگ میزد یا سوراخ میشد، صاحبش آن را نزد تعمیرکار میبرد تا با لحیم، قسمت خراب را درست کند.
این تعمیر آنقدر تکرار میشد که بعد از مدتی، دیگر جایی سالم روی آفتابه باقی نمیماند که بشود دوباره آن را لحیم کاری کرد. در این شرایط بود که استادکار میگفت: «این آفتابه دیگر خرج لحیمش زیاد شده!»
معنای این ضربالمثل در زندگی امروز اینهاست:
در صورت علاقهمندی، مطلب معنی ضرب المثل ” جان به عزرائیل نمی دهد “ را از دست ندهید.
۱- یعنی چیزی آنقدر بیارزش شده که هزینه کردن یا تعمیر کردنش، دیگر فایدهای ندارد.
۲- از این عبارت وقتی استفاده میکنیم که برای چیزهای بیارزش، زمان یا پول زیادی صرف کنیم.
۳- وقتی کسی برای به دست آوردن یا درست کردن چیزی که ارزش کمی دارد، تلاش و پافشاری زیادی میکند، این ضربالمثل را به کار میبریم.
۴- به طور کلی، یعنی ارزش قائل شدن برای چیزی که واقعاً ارزشی ندارد.
**معادل انگلیسی:**
it’s not worth powder and shot. the game is not worth the candle.
توصیه میشود به مطالعه مقاله معنی ضرب المثل ” پز عالی، جیب خالی “ ادامه دهید.

دیدگاهتان را بنویسید