سلام به همه هنردوستان عزیز!
به دوره آموزشی ساخت جواهرات با سیم خوش آمدید.
بیایید اول کمی با این هنر و گذشتهی آن آشنا شویم.
ساخت زیورآلات با سیم که به آن پیچاندن سیم هم میگویند، یکی از قدیمیترین روشها برای درست کردن جواهرات دستساز است.
در این روش، با کمک انواع سیم و فقط با استفاده از دست و ابزارهای سادهی مخصوص، و بدون نیاز به لحیمکاری یا گرم کردن، میتوان قطعات و شکلهای گوناگونی خلق کرد.
سابقه این روش به چندین هزار سال پیش بازمیگردد.
اشیای سیمی دستساز در گورستان شهر اور کشف شده که قدمت آنها به زمان سومریها، یعنی نزدیک به دو هزار سال قبل از میلاد میرسد!
این آثار امروزه در موزه بریتانیا نگهداری میشوند.
علاوه بر این، نمونههایی دو هزار ساله از دوران روم باستان نیز پیدا شده است.
در روشی که پیش از این هم اشاره کردیم، از وسایل مخصوصی برای درست کردن زیورآلات با سیم استفاده میکنیم. در ادامه، با این ابزارها بیشتر آشنا خواهیم شد.
ابزارهای موردنیاز برای ساخت زیورالات مفتولی:
وسایل مورد نیاز برای کارهای دستی و ساخت زیورآلات:
سیم نازک و بلند
مهره یا سنگ تزئینی
قیچی مخصوص برش سیم
انبر دسته باریک
انبر دسته گرد
چکش کوچک
تخته مخصوص کار
وسیله برای صاف کردن سطوح (سوهان یا کاغذ سنباده)
سوهان نواری
حلقهی مخصوص اتصال قطعات
مفتول:
مفتولها در واقع سیمهای فلزی باریکی هستند که در زمینههای مختلف هنری و صنعتی کاربرد دارند.
این سیمها بر پایهی جنس فلز، ضخامت، شکل سطح مقطع، میزان انعطاف و پوشش سطحیشان به گروههای گوناگونی تقسیم میشوند.
در ادامه، به بررسی ویژگیها و موارد استفادهی هر نوع از مفتولها خواهیم پرداخت.
مفتول از نظر جنس:
مفتولها از فلزات گوناگون و ترکیبهای مختلف آنها ساخته میشوند. از جمله موادی که برای تولید مفتول به کار میروند میتوان به نقره، طلا، برنج، فولاد و دیگر فلزات اشاره کرد.
مفتول از نظر اندازه قطر:
قطر یا ضخامت یک مفتول، نشاندهنده میزان کلفتی یا نازکی آن است. در ایران این مقدار را معمولاً با واحد میلیمتر بیان میکنند، اما در سایر کشورها اغلب از واحدی به نام «گیج» (gauge) استفاده میشود.
نکته مهم این است که هرچه عدد گیج یک مفتول بیشتر باشد، آن مفتول نازکتر خواهد بود.
در ادامه جدولی ارائه میشود که ضخامتهای مختلف مفتول را در واحدهای گوناگون نشان میدهد.
مفتول از نظر شکل مقطع:
سیمها از نظر شکل سطح مقطع به سه دسته تقسیم میشوند: گرد، تخت (نیمدایره) و چهارگوش.
مفتول از نظر نرمی:
سیمهای مفتولی از نظر میزان انعطاف به سه گروه تقسیم میشوند: نرم، نیمهسفت و سفت. در ساخت زیورآلات، معمولاً از دو نوعِ اول استفاده میشود: از نوع نرم برای کارهای ظریف و دقیق و از نوع نیمهسفت برای شکلهایی که باید محکم باشند و به راحتی تغییر شکل ندهند.
مفتول از نظر نوع روکش:
سیمها از نظر پوشش بیرونی به دو دسته تقسیم میشوند: سیمهای بدون پوشش و سیمهای دارای پوشش.
نوع دارای پوشش، لایهای از مواد مختلف مانند مس، طلا، نقره و غیره دارد.
همچنین سیمهایی با پوششهای رنگی گوناگون وجود دارند که برای کارهای هنری بسیار زیبا و کاربردی هستند.
هنگام استفاده از سیمهای روکشدار باید دقت کنید که پوشش آنها بهراحتی با ابزار آسیب نمیبیند.
مهره و سنگ:
برای زیباتر کردن زیورآلات ساخته شده با سیمهای فلزی، میتوانید از انواع سنگهای تزئینی، مهرههای رنگی و کریستالهای درخشان در لابهلای آنها استفاده کنید.
سیم چین، دم باریک، دم گرد:
برای ساختن زیورآلات با مفتول، ابزارهای مختلفی به کار میروند.
سه وسیلهای که بیشتر از بقیه استفاده میشوند عبارتاند از: سیم چین، دم باریک و دم گرد.
سیم چین برای بریدن سیم، و دم باریک برای نگهداشتن یا خم کردن مفتول در زوایای مختلف استفاده میشود.
اما اصلیترین کار، یعنی پیچاندن و شکلدادن به مفتول، با کمک دم گرد انجام میگیرد.
چکش و تخته کار:
برای شکلدهی و صاف کردن سیم از چکش استفاده میکنیم.
برای این کار باید قطعه را روی یک صفحه کار فلزی یا پلاستیکی محکم قرار دهیم و سپس با چکش به آن ضربه بزنیم.
سوهان یا سمباده:
از این ابزار برای صاف کردن یا گرد کردن سر تیز سیمها استفاده میشود.
درفش:
از این وسیله برای ایجاد فاصله بین سیمهای به هم تابیده استفاده میشود.
حلقه ساز:
از این وسیله برای درست کردن حلقههایی کاملاً گرد در اندازههای مورد نظرتان استفاده میشود.
سیم پیچ:
یکی از روشهای پرطرفدار برای ساختن زیورآلات با سیم، استفاده از شکل مارپیچی یا فنری است.
این مارپیچها را میتوان هم با دست و هم با دستگاه درست کرد. البته ساختن آن با دست دشوارتر است و زمان بیشتری میبرد.
در ادامه، هر دو روش ساخت این مارپیچها را به شما آموزش میدهیم.
ساخت سیم پیچ با دریل:
امیدوارم تا اینجا از یادگیری ساخت زیورآلات با سیم خوشتان آمده باشد.
حالا لوازم مورد نیاز را بردارید تا با هم کار را شروع کنیم.
دوست دارم نظرها و پرسشهایتان را با من در میان بگذارید.
دیدگاهتان را بنویسید