پیچهای آلن و ستارهای به خاطر شکل و کاربرد ویژهای که دارند، با پیچهای معمولی مثل پیچهای سرصاف یا چهارسو فرق میکنند. برای کار با این پیچها باید از ابزار مخصوص خودشان، یعنی آچار آلن و آچار ستارهای، استفاده کرد. اما این دو آچار چه تفاوتی با هم دارند؟ در این نوشته از مجله رونیکس، به بررسی تفاوتهای آچار آلن و ستارهای میپردازیم. رونیکس را بخوانید.
پیچ آلن و پیچ ستارهای، از تاریخچه تا کاربرد
پیش از آنکه تفاوت آچار آلن و ستارهای را بررسی کنیم، بهتر است ابتدا با ویژگیهای پیچ آلن و پیچ ستارهای آشنا شویم. شاید برایتان جالب باشد که پیچ آلن نخستین بار در سال ۱۹۳۶ در آلمان ساخته شد؛ اما در آن زمان هنوز استانداردهای مشخصی برای اندازههای سرپیچ، طول رزوه و بخش بدون رزوه آن وجود نداشت. پس از سالها مطالعه و آزمایش، سرانجام در سال ۱۹۶۰ این پیچ مطابق با استانداردهای جهانی تولید شد. شکل ششضلعی داخل سر این پیچ باعث میشود نیروی پیچش بهطور یکنواخت پخش شود و در نتیجه اتصال بین پیچ و قطعه محکمتر و بادوامتر خواهد بود. امروزه به دلیل استحکام و مقاومت بسیار بالایی که پیچ آلن دارد، از آن در زمینههای گوناگونی مانند ساختمانسازی، راهسازی، صنعت خودرو، اتصال قطعات فلزی و موارد مشابه استفاده میشود.

شرکت تکسترون برای نخستین بار در سال ۱۹۶۷ میلادی، پیچهای ستارهای را با نام تجاری کمکار به بازار عرضه کرد. طراحی این پیچ در واقع تکاملیافته پیچ آلن بود که شکل سر آن به صورت یک ستاره ساخته شد. امروزه از این نوع پیچ در زمینههای بسیار متنوعی استفاده میشود. از وسایل الکترونیکی و اجزای داخلی رایانه و لپتاپ گرفته تا موتورسیکلت و دوچرخه، برای محکم کردن قطعات مختلف، از مدلهای گوناگون پیچ ستارهای کمک میگیرند.

آلن ست 9 عددی ستارهای رنگارنگ بلند RH 2043آلن ششضلعی رونیکس
انواع و کاربردهای آچار آلن
آچار آلن (که با نامهای Allen wrench یا Hex key هم شناخته میشود) در شکلهای گوناگونی ساخته میشود. رایجترین نوع آن، آچار آلن به شکل حرف L است. قسمت کوتاهتر این آچار برای اعمال نیروی بیشتر به کار میرود و قسمت بلندتر آن برای باز و بسته کردن پیچهایی که در فضاهای تنگ و دسترسی دشوار قرار دارند، استفاده میشود.
مقاله فصل اول- اپیزود دو- حسن آباد، میدان ابزار حاوی اطلاعات جامعی است.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب راهنمای کامل تعویض ذغال دریل+ اینفوگرافیک را بخوانید.

آچار آلن یا آچار ششگوش در شکلهای مختلفی ساخته میشود. از جمله این مدلها میتوان به آچار آلن سهطرفه، نوع T شکل، نوع P شکل، نوع با سری گرد، نوع مغناطیسی، نوع چاقویی و دیگر انواع آن اشاره کرد. این آچارها از نظر اندازه و همچنین تعداد گوشههای سری آچار نیز با یکدیگر تفاوت دارند.

آچارهای آلن رونیکس در مدلهای گوناگون و با کیفیت بالا تولید میشوند. این آچارها در اندازههای مختلف، هم به صورت تک و هم به شکل ست عرضه میگردند و مطابق با استانداردهای معتبر جهانی ساخته شدهاند تا نیازهای مختلف مشتریان را برطرف کنند.
آچارهای آلن در زمینههای متعددی کاربرد دارند. به عنوان نمونه میتوان از آنها در صنایع چوب و ساخت مبلمان، خودروسازی، صنعت هوافضا، تعمیر دوچرخه و موتورسیکلت و همچنین برای تعمیرات ظریف لوازم الکترونیکی استفاده کرد.
انواع و کاربردهای آچار ستارهای
آچار ستارهای با الهام از آچار آلن ساخته شد. این آچار به جای داشتن شش ضلع، شش لبه یا پره دارد. برخی شرکتها هم آچارهای ستارهای با ۱۰ یا ۱۲ پره تولید میکنند؛ اما طراحی اصلی آچار ستارهای یا TORX با شش پره به ثبت رسیده است. در طول زمان، شکل این آچار بهبود یافته و پرههای آن تغییر کردهاند. برای نمونه، در ابتدا نوک پرهها تیز بود، ولی بعداً برای چسبندگی بهتر، لبهها به شکل مورب و پخ درآمد.

آچار ستارهای سوراخدار، یک ابزار ویژه است که برای باز و بسته کردن پیچهای ستارهای دارای پین ساخته شده است. این آچارها با نام آچار ستارهای امنیتی نیز شناخته میشوند، زیرا معمولاً در کارهای روزمره و معمولی از آنها استفاده نمیشود.
آچارهای ستارهای در دو گونه اصلی T و E تولید میگردند. به طور کلی، آچارهای نوع T شبیه پیچگوشتی هستند و داخل سر پیچهای ستارهای فرو میروند. نوع E که به آن بکس ستارهای هم گفته میشود، برای شل یا سفت کردن مهرههای ستارهای یا ششپر طراحی شده و یک ابزار تخصصی به شمار میآید.

آچارهای ستارهای در دو نوع اصلی T و E ساخته میشوند. نوع T در اندازههای T1 تا T100 و نوع E در اندازههای E2 تا E24 موجود است. این دو نوع آچار معمولاً با یکدیگر برابر و قابل جایگزینی نیستند. به عنوان نمونه، آچار ستارهای E2 از نظر اندازه، فاصله بین دو لبه و بیشترین گشتاوری که میتواند تحمل کند، مشابه آچار ستارهای T5 است. جزئیات و مشخصات هر یک از این آچارها در جدول زیر آورده شده است.
| E~T | فاصله لبه تا لبه | محدوده گشتاور | سایز | ||
| اینچ (in) | میلیمتر (mm) | پوندفوت (lb·ft) | نیوتنمتر (N.m) | ||
| 0,035 | 0,90 | 0,015-0,022 | 0,02-0,03 | T1 | |
| 0,039 | 1,00 | 0,052-0,066 | 0,07-0,09 | T2 | |
| 0,047 | 1,20 | 0,10-0,13 | 0,14-0,18 | T3 | |
| 0,053 | 1,35 | 0,16-0,21 | 0,22-0,28 | T4 | |
| E2 | 0,059 | 1,50 | 0,32-0,38 | 0,43-0,51 | T5 |
| 0,069 | 1,75 | 0,55-0,66 | 0,55-0,66 | T6 | |
| 0,083 | 2,10 | 1,0-1,3 | 1,0-1,3 | T7 | |
| 0,094 | 2,40 | 1,6-1,9 | 1,6-1,9 | T8 | |
| 0,102 | 2,60 | 2,1-2,5 | 2,8-3,4 | T9 | |
| 0,110 | 2,80 | 2,7-3,3 | 3,7-4,5 | T10 | |
| 0,132 | 3,35 | 4,7-5,7 | 6,4-7,7 | T15 | |
| E4 | 0,156 | 3,95 | 7,7-9,4 | 10,5-12,7 | T20 |
| E5 | 0,177 | 4,50 | 11,7-14,0 | 15,9-19 | T25 |
| 0,201 | 5,10 | 16,6-19,8 | 22,5-26,9 | T27 | |
| E6 | 0,220 | 5,60 | 22,9-27,6 | 31,1-37,4 | T30 |
| E7 | 0,232 | 5,90 | T35 | ||
| E8 | 0,266 | 6,75 | 39,9-48,0 | 54,1-65,1 | T40 |
| 0,312 | 7,93 | 63,4-76,1 | 86-103,2 | T45 | |
| E10 | 0,352 | 8,95 | 97-117 | 132-158 | T50 |
| E12 | 0,447 | 11,35 | 161-189 | 218-256 | T55 |
| E16 | 0,530 | 13,45 | 280-328 | 379-445 | T60 |
| E18 | 0,618 | 15,70 | 460-520 | 630-700 | T70 |
| E20 | 0,699 | 17,75 | 696-773 | 943-1048 | T80 |
| 0,795 | 20,20 | 984-1094 | 1334-1483 | T90 | |
| E24 | 0,882 | 22,40 | 1359-1511 | 1843-2048 | T100 |
مقایسه آچار آلن و ستاره ای
حالا میرسیم به فرق بین آچار آلن و آچار ستارهای. اولین تفاوت در شکل ظاهری آنهاست. مقطع آچار ستارهای به شکل یک ستاره ششپر است، نه یک ششضلعی ساده. این طراحی باعث میشود آچار محکمتر درگیر پیچ شود و با نیروی بیشتری آن را بچرخاند، در نتیجه باز و بستن پیچ راحتتر انجام میشود. آچار ستارهای به دلیل همین ساختار ویژه، بیشتر در وسایل الکترونیکی و برای قطعات حساس و ظریف به کار میرود.
همچنین نوعی آچار ستارهای وجود دارد که وسط آن سوراخ است و مخصوص پیچهای ستارهای پیندار ساخته شده. این مدل کاربردهای تخصصیتری دارد؛ مثلاً برای باز کردن پیچ شیر گاز پکیجهای دیواری از آن استفاده میکنند.
پس به طور خلاصه، وقتی میخواهید این دو آچار را از هم تشخیص دهید، کافی است به شکل سر آنها نگاه کنید. شکل ظاهری سادهترین راه برای تشخیص آچار آلن از آچار ستارهای است.
.h_iframe-aparat_embed_frame{position:relative;}.h_iframe-aparat_embed_frame .ratio{display:block;width:100%;height:auto;}.h_iframe-aparat_embed_frame iframe{position:absolute;top:0;left:0;width:100%;height:100%;}
سخن آخر
در این نوشته از مجله رونیکس، به معرفی آچار آلن و آچار ستارهای و کاربردهای هر یک پرداختیم و سپس این دو ابزار را با هم سنجیدیم. به نظر شما اصلیترین فرق بین آچار آلن و آچار ستارهای چیست؟ میتوانید دیدگاه خود را در بخش نظرات همین صفحه برای ما بنویسید.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً کارت دعوت نمایشگاه صنعت ساختمان ۱۴۰۲ در بازار ابزار ایران توزیع شد را بخوانید.
سوالات متداول
مهمترین فرق بین آچار آلن و آچار ستارهای (آچار خورشیدی) در شکل سر آنهاست. سر آچار آلن به شکل ششضلعی است، اما سر آچار ستارهای شکلی شبیه یک ستاره با چندین پَر دارد.
آچار ستارهای با سایز T30 معمولاً برای چه کاری استفاده میشود؟
این آچار در صنایع سنگین مانند تعمیرات جرثقیل، قطارها، اسکلتهای فلزی و کارهای مشابه کاربرد دارد.
چطور میتوانیم انواع مختلف آچار آلن و آچار ستارهای برند رونیکس را بخریم؟
شما میتوانید با رفتن به فروشگاههای معتبر ابزار در هر شهر، این آچارها و دیگر محصولات کمپانی رونیکس را تهیه کنید.
دیدگاهتان را بنویسید