ساز سرخپوستی یا ساز پن فلوت با نوایی حزین و رویایی
علاوه بر سازهای معروف و پرکاربرد، سازهای بیشمار دیگری در دنیا وجود دارند که صدای دلنشین و گذشتهای تاریخی دارند. در این نوشته از وبسایت آنبین، میخواهیم شما را با یک ساز قدیمی به نام پن فلوت یا فلوت سرخپوستی آشنا کنیم. این ساز صدایی غمگین و رویایی دارد. ممکن است شما این صدای زیبا را قبلاً شنیده باشید، اما ندانید که از کدام ساز تولید میشود.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه آشنایی با گروه موسیقی چارتار.
تاریخچه پن فلوت در اساطیر یونان
در داستانهای قدیم یونان، خدایی به نام “پن” وجود داشت که ظاهری عجیب داشت: بدنش مانند انسان بود، اما شاخ و دم و پاهایش شبیه به بز بود. پن در زمینهای سرسبز و دشتها ساز میزد. سازی که او مینواخت از چندین لوله در کنار هم ساخته شده بود و به خاطر نام او، امروزه این ساز را “پن فلوت” مینامند.
برای یادگیری پیشرفته، به بیوگرافی علی رهبری مراجعه کنید.
ساز پن فلوت یا فلوت پن
پن، اغلب اوقاتش را با شادمانی، رقص و خواندن سپری میکرد. بسیاری معتقدند ساز پن فلوت را او اختراع کرد تا با آن، یاد معشوقهاش، سرینکس، دختر خدای رودخانه را زنده نگه دارد.
داستان اسطورهای میگوید که پن به سرینکس دل بسته بود، اما سرینکس که دختر خدای رودخانه بود، به او علاقهای نداشت و از دستش گریخت.
پن به دنبال او دوید تا اینکه به رودخانه رسیدند. دخترک راه فراری نداشت و از زئوس، خدای خدایان، درخواست کرد تا او را از دست پن نجات دهد. زئوس نیز او را به دستهای نی تبدیل کرد.
پن با دیدن این صحنه خشمگین شد و نیها را شکست. شروع به بوسیدن آنها کرد و متوجه شد وقتی نفسش از داخل نیها عبور میکند، صدایی غمگین تولید میشود. این اتفاق الهامبخش او شد تا سازی بسازد که امروزه به نام این ایزد اساطیر یونان، پن فلوت نامیده میشود.
پن در دنیای واقعی
در گذشتههای دور، انسانهای نخستین با فوت کردن در نیهای بامبو یا لولههای استخوان حیوانات، توانستند صداهایی جدید و جالب تولید کنند. این کار به آنها امکان داد علاوه بر صداهایی که از گلو بیرون میآوردند، آواهای تازه و متفاوتی نیز خلق نمایند.
تفاوت صداهایی که از هر یک از این ابزارها شنیده میشد و نیز تفاوت صدای لولههایی با اندازههای گوناگون، انسان را به فکر ساختن یک ساز موسیقی انداخت. به تدریج با کنار هم چیدن نیهای لولهای شکل بامبو، نخستین نمونههای ساز پنفلوت پدید آمد.
پنفلوتهای ابتدایی در قارههایی مانند اروپا، آفریقا، هند، چین و حتی ایران وجود داشتهاند. اما آثار و بقایای بیشتری از آن در تمدن اینکاها یافت شده و قطعات موسیقی محلی بسیاری با آن اجرا میشود؛ به همین دلیل گاهی به آن سازدهنی سرخپوستان هم گفته میشود.
در سدههای نوزدهم و بیستم میلادی، کشورهای آمریکای جنوبی به ویژه پرو، بولیوی و همچنین کشور رومانی، نقش مهمی در پیشرفت این ساز داشتند؛ هم در شیوه ساخت آن و هم در روش نواختن. این تأثیر آنقدر چشمگیر بود که پنفلوت را امروزه به عنوان یک ساز کاملاً بومی و محلی میشناسند و همچنان نام سازدهنی سرخپوستان را بر آن میگذارند.
توصیه میکنیم این مطلب مراحل کوک کردن سنتور را حتماً بخوانید.
در این مقاله محبوب ترین سازها برای کودکان اطلاعات مفیدی آمده است.
مقاله تعریف کلی مدولاسیون و نقش آن در موسیقی حاوی اطلاعات جامعی است.
جنس پن فلوت
پن فلوت از چندین لوله که در کنار هم قرار گرفتهاند ساخته میشود. جنس این لولهها میتواند بامبو، نی، چوب، پلاستیک یا حتی شیشه باشد. انتهای هر لوله با موادی مانند موم یا چوبپنبه بسته شده است و از نظر علمی، هر لوله مانند یک لوله صوتی عمل میکند که یک سر آن باز است. معمولاً تعداد این لولهها بین ۱۲ تا ۳۰ عدد است، ولی در بیشتر سازهای حرفهای، بین ۱۹ تا ۲۲ لوله به کار میرود.
برای یادگیری پیشرفته، به داستان عجیب مرگ موتسارت ،موسیقیدان نابغه مراجعه کنید.
توصیه میکنیم حتماً مقاله انواع سازهای زهی از نظر شیوهٔ نواختن را مطالعه کنید.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله گروه موسیقی رستاک مراجعه کنید.
این ساز با نامهای دیگری مانند پن پایپ، سیکو، روندورا، آنتارا و زامپونیا نیز شناخته میشود. امروزه پن فلوت تنها یک ساز محلی و سنتی نیست، بلکه توانایی اجرای قطعات موسیقی کلاسیک و پاپ را نیز به خوبی دارد.
مقاله بهترین آموزشگاه آموزش هنگ درام منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
نحوه نواختن پن فلوت
برای نواختن صحیح پن فلوت، حالت لبهای شما باید مانند زمانی باشد که لبخند میزنید، اما لبها روی هم بسته باشند.
دندانهای پایین را پشت لب پایین قرار دهید و فک را کمی به جلو بیاورید تا لب پایین کاملاً به لبه سوراخ ساز بچسبد. دندانهای بالا نیز باید پشت لب بالا باشند، اما با خود ساز تماسی نداشته باشند. همزمان با زبان، حرف «تو» را بیان کنید.
دقت کنید که لبها باید به هم فشرده شوند تا هوا به صورت باریک و سریع وارد ساز شود. شاید در ابتدا برای تولید صدا نیاز به دمیدن محکم باشد، اما به مرور زمان با کمترین فشار هوا میتوانید صدای دلخواه را ایجاد کنید.
دیدگاهتان را بنویسید