سیاهبازی که به آن روحوضی یا تختحوضی هم میگویند، یک نمایش شاد و کمدی ایرانی است. در این نمایش، رقص، آواز و موسیقی هم به کار میرود. معمولاً یک شخصیت اصلی هست که یک خدمتکار سیاهپوست و شوخ دارد. این دو با هم کارهای بامزه و خندهدار زیادی انجام میدهند. گاهی حتی از واژهٔ «سیاهبازی» برای اشاره به یک نقشهٔ از قبل طراحی شده برای فریب دیگران هم استفاده میشود. این نمایشها با نگاهی انتقادی و طنز، به مسائل اجتماعی، سیاسی، عاطفی و گاهی تاریخی میپردازند. برای آگاهی بیشتر در این زمینه، ادامهٔ این نوشته را در وبلاگ آنبین دنبال کنید.
موسیقی روحوضی یا سیاه بازی
سیاهبازی گونهای از نمایشهای شاد و مفرح است که در آن از شخصیتی به نام «سیاه» استفاده میشود. این شخصیت ویژه، با زبانی انتقادی و طنزآمیز به مسائل مختلف جامعه، سیاست، احساسات و حتی رویدادهای تاریخی میپردازد.
در نمایش سیاهبازی یا روحوضی، شخصیت «سیاه» به عنوان یک چهره تابع و فرمانبردار در نظر گرفته میشود. دلیل این امر آن است که سیاه بودن او معمولاً زیر سؤال نمیرود و به عنوان یک اصل پذیرفتهشده در نمایش عمل میکند.
سیاه در موسیقی رو حوضی
شخصیت “سیاه” در نمایشهای سنتی، یک نقش مستقل و بسیار تاثیرگذار است که قابلیت اجرای نمایش سیاهبازی را به شکلی چشمگیر افزایش میدهد. میتوان با اطمینان گفت که همهی درونمایههای زندگی ایرانی، با نگاه دقیق و تفسیرهای ویژهی این شخصیت و با انرژی و شور فراوان، بررسی و کاویده میشوند.
نقش “سیاه” بر چهار پایهی موسیقی، گفتار، حرکت و رقص استوار است و از ارزش بسیار بالایی برخوردار است. نمایشهای سیاهبازی، فقط یک داستان خطی ساده دارند که بازیگران به صورت بداهه و بدون متن از پیش نوشته شده، آن را جلو میبرند.
به همین دلیل، هوشیاری و حضور ذهن بازیگری که نقش “سیاه” را بازی میکند، همیشه تاثیر زیادی در موفقیت گروه نمایش نزد تماشاگران دارد. “سیاه” به شکلی، به عنوان صدای مردم، از شرایط سیاسی و اجتماعی جامعه انتقاد میکند و کارهای حاکمان و ثروتمندان را مورد نقد و گاهی تمسخر قرار میدهد. صراحت گفتار و بدن نرم و انعطافپذیر بازیگر نقش “سیاه”، همراه با شوخیهای تازه و گاهی تند، این شخصیت را به عنوان یک چهرهی دوستداشتنی، پایدار و همیشگی در ذهن بیننده ثبت میکند.
پیشکسوتهای هنر سیاه بازی
مرحومان “مهدی مصری”، “ذبیحالله ماهری”، “رضا عربزاده” و “سیدحسین موسوی” از کسانی هستند که سالها در این هنر فعالیت داشتند و از پایهگذاران آن محسوب میشوند. در میان سیاهبازان شناختهشده ایران در زمان حاضر نیز میتوان از سعدی افشار، عطا صفرپور، مجید افشار و جواد انصافی نام برد.
دیدگاهتان را بنویسید