موسیقی نواحی جنوب ایران از طبیعت آفتابی و گرم این بخش از کشور الهام گرفته و پر از انرژی، احساس و گرمای زندگی است. این سبک موسیقی در استانهای هرمزگان، بوشهر و خوزستان رواج دارد. در ادامه این نوشته از وبلاگ آنبین، بیشتر با این سبک موسیقی آشنا خواهید شد.
آشنایی با موسیقی جنوبی (بندر)
برای درک بهتر موسیقی جنوب ایران، به ویژه در استان هرمزگان، باید ابتدا به ترکیب مردمی این نگاه کرد. در این سرزمین، علاوه بر مردم بومی، گروههای قومی دیگری مانند آفریقاییتبارهایی که قرنها پیش به اینجا کوچ کردهاند نیز زندگی میکنند.
به باور بسیاری از پژوهشگران، موسیقی سواحل جنوب ایران، به ویژه آوازهای بندری، با موسیقی اصیل آفریقایی پیوندی عمیق و دیرینه دارد. با این حال، این موسیقی با همه زیبایی و ظرفیتهایش، هنوز برای بسیاری ناشناخته است.
متأسفانه تصور بیشتر مردم از موسیقی بندری یا جنوبی، اغلب نادرست است. گاهی آن را تنها موسیقی با ریتمی تند، ملودیهایی ساده و ترانههایی بیمعنا میدانند.
موسیقی جنوب به دو موسیقی عمده تقسیم میشود:
موسیقی بندرعباس
موسیقی بوشهر
موسیقی بندرعباس شباهت زیادی به ریتمهای عربی رایج در دیگر کشورهای ساحل خلیج فارس دارد.
در منطقه هرمزگان، سه ساز کوبهای به نامهای پیپه، دهل و کسر وجود دارد. هنگام نواختن، این سازها چنان صدای پُر و گستردهای ایجاد میکنند که گویی یک گروه بزرگ موسیقی در حال اجراست.
شهرهایی مانند آبادان، موسیقی خود را از ترکیب و الهام گرفتن از این دو سبک موسیقی شکل داده و آن را به شیوهی خود توسعه دادهاند.
مقاله با ثروتنمدترین افراد فعال در حوزه موسیقی جهان آشنا شوید منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
انواع موسیقی جنوب ایران
زار یکی از شناختهشدهترین گونههای موسیقی و رقص در جنوب ایران است. در اصل، زار یک مراسم درمانی به شمار میرود که بر اساس باور مردم آن منطقه، برای بیرون راندن جن از وجود فرد مبتلا انجام میشود. این آیین که در سومالی با نام «سار» نیز شناخته میشود، توسط شخصی به نام بابازار یا مامازار رهبری میگردد. در اجرای موسیقی زار از ساز تنبوره، سازهای ضربهای مانند دهل، دمام و دیره و نیز آواز استفاده میکنند.
لیوا نوعی موسیقی شاد و همراه با رقص است که در استان هرمزگان رواج دارد. ریشههای این موسیقی به فرهنگ عربی و آفریقایی-زنگباری بازمیگردد. در اجرای آن از دهلهای بزرگ و کوچکی با نامهای پیپه و جُفه و دیگر سازها بهره میبرند.
یزله که با نام هللیوسه نیز شناخته میشود، از دیگر گونههای موسیقی جنوب ایران است و با آواز و کفزدن اجرا میشود. از این موسیقی گاه در مراسم سوگواری نیز استفاده میشود که همراه با سینهزنی است.
نیمه، موسیقی مخصوص ماهیگیران و دریانوردان است. این آوازها هنگام کار در دریا خوانده میشوند، به این صورت که یک نفر به عنوان تکخوان و گروهی به عنوان همخوان، سرودهایی در ستایش دریا اجرا میکنند.
برای گسترش دانش خود، مقاله پدر موسیقی ایران کیست؟ را مطالعه کنید.
مقاله آشنایی با موسیقی مازندرانی منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
سبالو آوازی است که در آن افراد به شکل دایرهای دور هم مینشینند، دایره میزنند، آواز میخوانند و شانههای خود را تکان میدهند.
شروه گونهای از آوازهای غمگین و دوبیتیخوانی به زبان محلی است که از دشتستان برخاسته است.
دیدگاهتان را بنویسید