آوازهای محلی منطقه اران را میتوان به شیوههای مختلفی دستهبندی کرد. یکی از این دستهبندیها، آواز دشتی نام دارد. آواز دشتی در واقع از دستگاه شور سرچشمه میگیرد. در ادامه این نوشته، بیشتر با این سبک آواز آشنا خواهیم شد.
آواز یا آهنگ دشتی چیست؟
آواز دشتی یکی از مقامهای موسیقی سنتی ایران است و زیرمجموعهای از دستگاه شور به شمار میآید. نام این آواز به احتمال زیاد از منطقه دشتستان گرفته شده که امروزه بخشی از استان بوشهر است و همسایه استان فارس میباشد. با این حال، برخی از بخشهای این آواز، شباهت زیادی به موسیقی مناطق شمال ایران به ویژه موسیقی گیلان دارد.
آواز دشتی تنها آوازی است که نت اصلی دانگ آغازین آن ثابت نیست و میتواند تغییر کند. به این صورت که اگر چهار نت آغازین آن فا، سل، لا و سی بمل باشند، نت لا که نت اصلی است، به لا کرن (یعنی حدود ربع پرده پایینتر) تبدیل میشود. این آواز با وجود حس غم و اندوهی که دارد، در عین حال بسیار نازکبافت و ظریف است.
آواز دشتی روایتگر سادگی و بیپیرایگی است؛ آوازی که با دشتها، کوهها و جنگلهای سرسبز ایران همآواست، زیبا و بیپایان. آواز دشتی یعنی زندگی یک چوپان، به همان سادگی و بیآلایشی.
اگر به این موضوع علاقه دارید، شباهت ها و تفاوت های ساز قانون و سنتور را از دست ندهید.
آواز چوپانی ایران
آواز دشتی را میتوان آواز چوپانی ایران دانست، همانطور که در یونان باستان نیز آواز چوپانی رواج داشت و فرانسویان به آن «آواز چوپانی» میگویند.
این آواز، غم و اندوه روزگار، نالهها و شکوههای عاشقانه را با زبانی نرم و احساسی بیان میکند. گوشههای زیبایی مانند بیدگانی، دیلمان، چوپانی، غمانگیز، مثنوی، گیلکی و گوچهباغی بخشی از آواز دشتی هستند.
بسیاری از تصنیفها و آثار بهیادماندنی موسیقی ایرانی در این آواز اجرا شدهاند و آهنگسازان فراوانی کارهای خود را در قالب دشتی ساختهاند. سرود «ای ایران» ساخته استاد روحالله خالقی نمونهای از این آثار ماندگار در آواز دشتی است.
همچنین استاد ابوالحسن صبا نغمه «دیلمان» را با الهام از طبیعت زیبای منطقه دیلمان آفریدند و این نغمه زیبا به عنوان یک گوشه در آواز دشتی به مجموعههای موسیقی ایرانی افزوده شد.
برای یادگیری پیشرفته، به آشنایی با بانو سیمین آقارضی مراجعه کنید.
در صورت علاقهمندی، مطلب ناشر نخستین آلبوم راک اند رول انگلیسی ایران که بود؟ را از دست ندهید.
دیدگاهتان را بنویسید