در ساخت گیتار، عوامل مختلفی بر کیفیت صدای آن تأثیر میگذارند؛ از جنس سیمها گرفته تا مهارت فردی که آن را مینوازد. اما یکی از بخشهای مهمی که گاهی نادیده گرفته میشود، نوع چوبی است که بدنه و صفحه ساز از آن ساخته شده است. در این نوشته از وبلاگ آموزشگاه موسیقی الهام، شما با گونههای مختلف چوب مناسب برای ساخت گیتار آشنا خواهید شد.
انواع چوب های مناسب برای ساز گیتار
صفحه رویی (Sound board) :
صفحه جلویی گیتارهای آکوستیک مهمترین بخش در ایجاد صدا است. معمولاً این صفحه را از چوب صنوبر یا سدر میسازند. ضخامت صفحه و همچنین طرح و شکل تیرکهای پشت آن هم بر کیفیت نهایی صدا تأثیر زیادی دارد.
چوب کاج (Spruce):
چوب کاج، چوبی سبک است که در برابر کشش مقاومت نسبتاً خوبی دارد، اما در مقابل ضربه آسیبپذیر است. رگههای این چوب به صورت عمودی قرار گرفتهاند. این نوع چوب، یکی از رایجترین چوبها برای ساخت صفحه رویی گیتار محسوب میشود و توانایی تولید صدایی شفاف و رسا را دارد. چوب کاج خود گونههای مختلفی دارد که از میان آنها میتوان به اسپروس سیتکا، آدیراندک و انگلمن اشاره کرد.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب آکورد چیست؟ را بخوانید.
چوب آدیراندک گزینه ایدهآلی برای صفحه رویی گیتار است، زیرا هم وضوح صدای بالایی دارد و هم در نواختن قوی و پرقدرت عملکرد بسیار خوبی نشان میدهد. با این حال، قیمت آن بالا است و برای اجراهای ملایم و آرام چندان مناسب نیست. در مقابل، چوب انگلمن برای نواختن قطعات آرام گزینه مناسبی به شمار میرود. چوب سیتکا نیز کیفیتی بین این دو نوع دارد و در واقع پرکاربردترین چوب کاج در میان این سه گونه محسوب میشود.
چوب سرو (Cedar):
چوب سدر نسبت به چوب صنوبر رنگ تیرهتری دارد و همچنین چگالی و سنگینی کمتری دارد. این نوع چوب میتواند صدایی نرمتر و گرمتر از چوب کاج ایجاد کند، اما در هنگام تولید صداهای قوی و پرحجم، وضوح و تفکیک کمتری دارد و بیشتر مناسب نوازندگانی است که سبک نوازندگی ملایم و آرامی دارند.
چوب سدر بسیار زودتر از چوب کاج به اصطلاح «باز» میشود و به حالت ایدهآل خود میرسد؛ به طوری که پس از چند ماه نواختن، صدایی گرم و غنی از هارمونیهای بالا تولید میکند. در مقابل، چوب کاج برای رسیدن به چنین کیفیتی به سالها نوازندگی و زمان نیاز دارد.
صحفه پشت و کناره ها (Back and Sides):
معمولاً چوبی که برای ساخت پشت و کنارههای ساز به کار میرود، از یک نوع است. این چوب در مقایسه با چوب صفحه جلویی، سختتر، سنگینتر و فشردهتر است.
برای ساختن پشت و کنارهها میتوان از گونههای مختلف چوب استفاده کرد. در ادامه، برخی از رایجترین انواع این چوبها را معرفی میکنیم:
رز وود (Rosewood):
رز وود از چوبهای بسیار پرطرفدار برای ساختن گیتار محسوب میشود. این چوب در سه گونه اصلی یافت میشود: رز وود هندی، رز وود برزیلی و رز وود ماداگاسکار. نوع برزیلی آن قیمت بسیار بالایی دارد و ظاهری زیبا و لوکس به ساز میبخشد.
ماهون (Mahogany)
چوب ماهون، چوبی سنگین و فشرده با رنگ تیره و خطهایی ریز و نزدیک به هم است. در مجموع، رنگ و حس آن در مقایسه با چوبهایی مانند سرو یا صنوبر، گرمتر و تیرهتر است. اگرچه این چوب بیشتر برای تزئین پشت و اطراف بدنه گیتار به کار میرود، اما گاهی از آن به عنوان ماده اصلی ساخت نیز استفاده میشود.
وقتی از چوب فشرده ماهون برای ساخت رویه گیتار استفاده شود، صدایی قوی و شفاف ایجاد میکند که دارای هارمونیهای محدود و فرکانسهای بالا و دلنشین است. همچنین، پشت و کنارههای ساختهشده از ماهون، معمولاً فرکانسهای پایین و بم را قویتر میکنند، هارمونیها را برجستهتر میسازند و در نهایت صدایی غنی و گرم با حالوهوای طبیعی چوب ارائه میدهند.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در بهترین کلاس دف در شرق تهران پیدا کنید.
افرا (Maple)
افرا، چوبی سنگین با ظاهری زیبا و صدایی شفاف است که انواع گوناگونی دارد. اگرچه از افرا کمتر در ساختن سازها استفاده میشود، ولی برخی از معروفترین و محبوبترین گیتارهای آکوستیک جهان با این چوب ساخته شدهاند. افرا از سختترین و فشردهترین چوبهای مناسب ساز است و علاوه بر طرحریزی دقیق و تفکیک خوب نتها، صدایی بسیار تمیز و خوشآهنگ ارائه میدهد.
نوئل سیتکایی (Sitka Spruce)
سیتکا اسپروس از چوبهای بسیار پرطرفدار برای ساخت صفحه رویی گیتارهای آکوستیک است. این چوب، با وجود سبکی، مقاومت خوبی دارد و صدایی روشن و پرقدرت تولید میکند.
در صورت علاقهمندی، مطلب آشنایی با آکوردهای چهارگانه را از دست ندهید.
اسپروس سرخ (Red Spruce)
این چوب گزینهای ایدهآل برای ساختن صفحه رویی گیتارهای آکوستیک با سیمهای فولادی است. چراکه صدایی رسا، پرقدرت، واضح و پرحجم تولید میکند.
کوآ (Koa)
چوب کوآ، بسیار سفت و فشرده است. وقتی از این چوب برای ساختن صفحه رویی گیتار استفاده میشود، صدایی محکم و استوار ایجاد میکند. این محکمی به ویژه در نتهای زیر (فرکانسهای بالا) به گوش میرسد و همچنین صداهای محدوده میانی نیز قویتر میشوند. اگر از چوب کوآ برای بدنه و صفحات کناری گیتار بهره ببرند، صدایی شبیه به چوب ماهوگانی تولید میکند.
ساپلی (Sapele):
ساپلی یک نوع چوب است که اصالتاً متعلق به قاره آفریقا میباشد. این چوب از نظر ظاهری شباهت زیادی به چوب ماهون دارد، با این تفاوت که وزن آن کمی کمتر است. صدای حاصل از این چوب، شفاف و رساست.
دیدگاهتان را بنویسید