گلنوش خالقی اولین بانوی ایرانی است که بهصورت آکادمیک و تخصصی در زمینه رهبری ارکستر موسیقی آموزش دید و تحصیل کرد. در این نوشته از وبلاگ آنبین، بیشتر با زندگی و کارهای این هنرمند آشنا میشویم.
زندگینامه گلنوش خالقی
گلنوش خالقی در هفدهم دیماه سال ۱۳۱۹ در تهران به دنیا آمد. او یک موسیقیدان، آهنگساز، رهبر ارکستر و رهبر گروه کُر ایرانی بود. پدرش روحالله خالقی نام داشت و گلنوش نخستین بانوی ایرانی محسوب میشود که تحصیلات آکادمیک و تخصصی در زمینه رهبری موسیقی را به پایان رساند.
او پیش از انقلاب سال ۱۳۵۷، رهبری گروه کُر رادیو و تلویزیون ملی ایران را بر عهده داشت. گلنوش خالقی در سال ۱۳۵۸ به آمریکا مهاجرت کرد.
توصیه میشود به مطالعه مقاله آیا پدر سمفونی ایران را می شناسید؟ ادامه دهید.
آغاز کار هنری
این هنرمند در سال ۱۳۳۰ وارد هنرستان موسیقی ملی شد و یادگیری ساز پیانو را شروع کرد. از جمله استادان او در هنرستان میتوان به حسن صبا، جواد معروفی و مصطفی کمال پورتراب اشاره کرد.
او در سال ۱۳۳۸ و پس از گرفتن دیپلم هنرستان موسیقی ملی، با رتبه اول به هنرستان عالی موسیقی راه پیدا کرد و شاگرد امانوئل ملیک اصلانیان شد.
پس از یک سال، دیپلم هنرستان عالی موسیقی را نیز با رتبه اول دریافت نمود و سپس به عنوان دستیار استاد، به تدریس پیانو و سرایش در همان هنرستان عالی موسیقی پرداخت.
تحصیلات
او در سال ۱۳۴۱ برای ادامه تحصیل در موسیقی به اتریش رفت و در آکادمی موتزارتئوم سالزبورگ، رشته رهبری کر را خواند. پس از سه سال به آمریکا رفت و تحصیلاتش را در کالج اوبرلین در اوهایو پی گرفت.
سپس در سال ۱۳۵۳ موفق به دریافت مدرک فوق لیسانس رهبری کر از دانشگاه ویسکانسین در شهر مدیسون شد. در این دوره با رهبران مطرحی مانند رابرت فاونتن و کورت پرستل همکاری کرد.
در همان سال، پس از دعوت رادیو و تلویزیون ملی ایران، به کشور بازگشت و گروه “هم آوازان” را تشکیل داد. هدف این گروه اجرای آثار کلاسیک مخصوص کر و ارکستر بود.
او در زمان کنسرتهای هنری گلنوش خالقی در ایران، با وی همکاری میکرد. فعالیت گروه هم آوازان تا زمستان ۱۳۵۷ ادامه پیدا کرد.
آخرین کار این گروه، ضبط پنهانی سرود آزادی ساخته گلنوش خالقی با شعری از فریدون مشیری بود. خاطره تلخ از هم پاشیدن گروه هم آوازان، تا پایان عمر در ذهن گلنوش ماند.
خالقی در سال ۱۳۵۸ دوباره به آمریکا مهاجرت کرد و کارهای هنری خود را در کانون دوستداران فرهنگ ایران شروع نمود.
او در سال ۱۳۶۴ با کمک تعدادی از نوازندگان ایرانی و آمریکایی، ارکستر روحالله خالقی را با بیست نوازنده در آمریکا پایهگذاری کرد و نزدیک به پنج سال رهبری آن را بر عهده داشت. تأمین هزینه و پشتیبانی برای این ارکستر بسیار سخت بود و با وجود استقبال خوب از اجراها، ادامه کار از سال ۱۳۶۹ ممکن نشد.
وی در سال ۱۳۶۹ برای برگزاری کنسرت به ایران آمد و قصد داشت به مناسبت بیست و پنجمین سالگرد درگذشت پدرش، روحالله خالقی، برنامههایی در تهران و دیگر شهرها اجرا کند.
اما به دلیل “زن بودن”، اجازه رهبری و اجرای عمومی در ایران را دریافت نکرد. در این مدت، دو آلبوم موسیقی از آثار روحالله خالقی با نام می ناب را ضبط کرد و پس از چند ماه، دوباره ایران را به مقصد آمریکا ترک گفت.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه نحوه نگهداری صحیح از پیانو.
انتشار بیانیه در دفاع از سرود ای ایران
گلنوش خالقی در اسفندماه سال ۱۳۹۷ بیانیهای منتشر کرد و از سرود «ای ایران» که ساخته روحاله خالقی است، دفاع نمود. او در این بیانیه، اقدام مسئولان استان قدس رضوی را مورد انتقاد قرار داد. به گفته او، این نهاد از ملودی سرود «ای ایران» استفاده کردهاست. گلنوش خالقی این کار را دزدی فرهنگی و هنری، آسیب زدن به یک اثر ملی، تغییر دادن آن و همچنین قرار دادن متنی در جهت تبلیغ مذهب شیعه و امامان آن دانست. او این اقدام را محکوم کرد و از مردم درخواست کرد تا نسبت به آن اعتراض کنند.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در مصاحبه آموزشگاه الهام با ماهر پورعبیات، مدرس گیتار پیدا کنید.
برای گسترش دانش خود، به مقاله جیمی هندریکس، بهترین نوازندهی تاریخ سر بزنید.
برای مطالعه بیشتر، به ابداعگر سنفونی و چهارنوازی برای سازهای زهی کیست؟ سری سر بزنید.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله عصمتالدوله نخستین پیانیست زن ایرانی مراجعه کنید.
درگذشت
گلنوش خالقی در بیست و ششم بهمن ماه سال ۱۳۹۹، در سن هشتاد سالگی، در شهر واشنگتن دیسی چشم از جهان فروبست.
یادش به خیر و روانش شاد باد.
دیدگاهتان را بنویسید