آیا تا به حال نام “سهتار مشقی” را شنیدهاید؟ برای درک بهتر این موضوع، ابتدا خوب است با انواع مختلف سهتار آشنا شویم. در این نوشته از وبلاگ آنبین، شما را با گونههای مختلف سهتار و همچنین سهتار مشقی آشنا میکنیم.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در کاخن از کجا می آید؟ پیدا کنید.
برای گسترش دانش خود، مقاله آشنایی با موسیقی مازندرانی را مطالعه کنید.
ساز سه تار
سهتار یکی از سازهای سنتی ایران است که با زخمه زدن به سیمهایش به صدا درمیآید. نوازنده معمولاً با ناخن انگشت سبابه دست راست آن را مینوازد. این ساز چهار سیم فلزی دارد که در طول دسته و کاسه آن کشیده شدهاند.
برای مطالعه بیشتر، به نکات مهمی که باید در مورد کاخن بدانید سری سر بزنید.
روی دستهٔ سهتار، ۲۸ پردهٔ متحرک وجود دارد که معمولاً از جنس روده یا ابریشم ساخته میشوند. صدای سهتار لطیف، کمی تودماغی و حزنآلود است. محدودهٔ صدایی آن از نتهای بم تا حدود سه اکتاو بالا میرود.
سهتار در گذشته به سازهایی مانند دوتار و تنبور شباهت داشت، اما امروزه از نظر ساختار و صدا بیشتر شبیه تار است. این ساز در اجرای موسیقی ایرانی جایگاه ویژهای دارد و بیشتر به صورت تکنوازی استفاده میشود. هر دستگاه موسیقی ایرانی کوک خاص خود را برای سهتار میطلبد، اما فاصلهٔ سیم اول و دوم معمولاً ثابت و به اندازه یک چهارم یا پنجم پایینرونده است.
انواع ساز سه تار
این ساز از نظر چگونگی ساخت و میزان کیفیت، به سه گروه اصلی دستهبندی میشود:
سهتار مشقی، سهتار معمولی و سهتار حرفهای.
برای یادگیری پیشرفته، به با ثروتنمدترین افراد فعال در حوزه موسیقی جهان آشنا شوید مراجعه کنید.
سه تار مشقی چیست؟
به ساز چوبیای گفته میشود که از نظر ظاهری بسیار شبیه به یک سهتار اصلی است. به طور کلی، سازها از نظر کیفیت و نوع صدایی که تولید میکنند به سه گروه تقسیم میشوند: سازهای مبتدی، نیمهحرفهای و حرفهای.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه پدر موسیقی ایران کیست؟.
به سازهای مبتدی، ساز مشقی یا تمرینی هم گفته میشود.
این سازها با توجه به سطحی که دارند، از نظر کیفیت ساخت، صدادهی و قیمت با یکدیگر تفاوت دارند.
سهتار مشقی یا تمرینی، کیفیت صدای متوسطی دارد و قیمت بالایی ندارد. همانطور که از نامش مشخص است، از این سهتار برای تمرین در مراحل اولیه یادگیری استفاده میشود.
سهتار ساز ظریف و حساسی است و احتمال آسیب دیدن یا شکستن بخشهای آن زیاد است.
وقتی هنرجویی تازه کار خود را با سهتار شروع میکند، هنوز با این ساز به طور کامل آشنا نیست، روش مراقبت از آن را نمیداند و حتی ممکن است در جابهجایی یا در برابر خطرهای محیطی با مشکل روبرو شود. به همین دلیل، سهتار مشقی در مراحل آغازین بهترین انتخاب برای اوست.
اگر هنرجویی بخواهد به صورت جدی نواختن ساز را دنبال کند، نیاز به تمرین مداوم و روزانه دارد و بهتر است این تمرین را با یک سهتار مشقی انجام دهد.
سهتار مشقی تفاوتهای زیادی با ساز حرفهای دارد که از جمله این تفاوتها میتوان به جنس چوب، سن ساز و کیفیت صدای آن اشاره کرد.
نکات مثبت و منفی سازهای مشقی
اما نکاتی هست که بهتر است درباره سازهای مبتدی بدانید.
به طور مثال، سهتارهای مشقی معمولاً قیمت کمتری دارند و در نتیجه کیفیت ساخت آنها نیز پایینتر از سازهای دیگر است.
به همین خاطر، بیشتر سهتارهای مشقی ممکن است صدای کاملاً دقیق و سالمی نداشته باشند و از مواد معمولی در ساخت قطعات آنها استفاده شده باشد.
این موضوع شاید برای هنرجویان تازهکار دردسرساز شود، چون ممکن است مجبور شوند وقت و انرژی زیادی را برای کوک کردن یا تعمیر قطعات ساز بگذارند و هزینه اضافی هم پرداخت کنند.
پس پیشنهاد میکنیم هنرجویان مبتدی برای خرید اولین ساز خود حتماً از راهنمایی استاد یا نوازندگان با تجربه سهتار کمک بگیرند تا سازی مناسب و اقتصادی انتخاب کنند و با انگیزه بیشتری به یادگیری ادامه دهند.
مقاله بیوگرافی جیمزمارشال هندریکس حاوی اطلاعات جامعی است.
معایب سه تار مشقی
برخی از سهتارهای تمرینی، سازهایی با کیفیت پایین و قیمت کم هستند و احتمالاً به خاطر هزینه ناچیزشان است که مورد خرید و فروش قرار میگیرند.
همانطور که پیشتر گفتیم، نواختن این نوع سازها میتواند به تکنیک و شیوه یادگیری هنرجو آسیب بزند، زیرا سازهای تمرینی بیکیفیت، اشتیاق و علاقه هنرجو را کمرنگ کرده و او را نسبت به ساز بیمیل میکنند.
اگر نوازنده نتواند با چنین سازی صدای مورد نظر خود را تولید کند، به مرور دلسرد شده و در نهایت ممکن است نواختن را کنار بگذارد.
ساخت سه تار مشقی
ساز سهتارهای تمرینی یا همان مشقی، امروزه در بسیاری از کارگاهها به شکل انبوه و توسط افراد کمتجربه ساخته میشوند. در فرآیند ساخت این سازها، توجه کافی و تخصص لازم به کار گرفته نمیشود.
بسیاری از سازندگان حرفهای و با تجربه، از ساختن سهتار مشقی خودداری میکنند؛ زیرا باور دارند که این کار در واقع باعث از دست رفتن زمان و انرژی آنها میشود.
دیدگاهتان را بنویسید