با نگاهی به آهنگهای معروف ایرانی، قطعاً ترانه «جان مریم» یکی از آثار مهم و دوستداشتنی به حساب میآید. این قطعه، اثری گرانقدر و ماندگار از موسیقی ایران است که با اجرای استاد محمد نوری پدید آمد. در این نوشته از وبلاگ آنبین، میخواهیم زندگینامه محمد نوری را بیشتر به شما معرفی کنیم. بنابراین، تا پایان این مطلب با ما همراه باشید.
اگر سوالاتی دارید، مقاله اولین نت ها را چه کسی نوشته است؟ به شما کمک خواهد کرد.
بیوگرافی محمد نوری
محمد نوری که نام اصلیاش محمد راهنمایی نوری بود، در اول دیماه سال ۱۳۰۸ در شهر رشت به دنیا آمد. او از خوانندگان سرشناس و همچنین استاد آموزش آواز موسیقی ایرانی به شمار میرفت. پیانو ساز تخصصی او بود و صدایش از نوع باس، یعنی بم و رسا، طبقهبندی میشد.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب ۱۰ ابزار ضروری که هر گیتاریست باید داشته باشد را بخوانید.
محمد نوری یکی از محبوبترین خوانندگان و هنرمندان موسیقی ایران است. بسیاری از دوستداران موسیقی، او را با ترانههای ماندگاری مانند «جان مریم» و «ایران ایران» میشناسند. علاوه بر دستاوردهای بزرگ هنری و علمی، در سال ۱۳۸۵ عنوان چهرهٔ ماندگار عرصهٔ موسیقی به او اهدا شد.
شروع فعالیت در نوجوانی
محمد نوری کار خوانندگی را از نوجوانی و در دهه ۱۳۲۰ شروع کرد. در آن زمان، شعرهای نوینی روی آهنگهای رایج غربی و بعضی قطعات کلاسیک آوازی گذاشته میشد و او با خواندن همین آثار نخستین گامها را برداشت. یکی از کسانی که او را تشویق کرد، ناصر حسینی، افسر موسیقیدان ارتش بود.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً بیوگرافی مهرداد بران را بخوانید.
مقاله تنظیم در آهنگسازی چیست؟ حاوی اطلاعات جامعی است.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب آشنایی با موسیقی محرم و سازهای مورد استفاده در آن را بخوانید.
نوری دوران دبیرستان را در مدرسه فیروز بهرام گذراند. او علاوه بر تحصیل در رشتههای ادبیات انگلیسی و نمایش، نزد اسماعیل مهرتاش به یادگیری آواز ایرانی پرداخت. بعد از آن، دانش موسیقی، سلفژ و نوازندگی پیانو را نزد استادان برجستهای مانند سیروس شهردار، فریدون فرزانه و مصطفی کمال پورتراب در هنرستان عالی موسیقی فرا گرفت.
در ادامه، آواز کلاسیک را با راهنمایی اولین باغچهبان و فاخره صبا آموخت و در سبک خوانندگی خود از استادانی مانند حسین اصلانی و ناصر حسینی تأثیر پذیرفت. به تدریج، او توانست شیوهی مخصوص به خودش را پدید آورد؛ شیوهای که به راحتی در هیچ یک از دستههای معمول مانند پاپ یا کلاسیک جای نمیگیرد. خود نوری سبک آوازش را وامدار بافت و ظرافتِ نوای استادانی چون حسین اصلانی، ناصر حسینی و محمد سریر میداند.
پس از انقلاب
محمد نوری پس از پیروزی انقلاب اسلامی، پس از یک وقفه در کارش، دوباره فعالیت هنری خود را آغاز کرد. شروع این دوره، با انتشار آلبوم «در شب سرد زمستانی» در سال ۱۳۶۸ همراه بود که حاصل همکاری او با فریبرز لاچینی و احمدرضا احمدی محسوب میشد. این همکاری موفق در ادامه با آلبوم «آوازهای سرزمین خورشید» تداوم یافت.
او در سالهای بعد، با بهرهگیری از دانش و آموزشهای آکادمیک خود، توانست دیدگاه و سبک شخصی و مستقلی برای خود خلق کند. با خواندن آثار استادان پیشین، حال و هوای عمیق و پرمعنایی به کارهای صوتی خود بخشید. محمد نوری در طول پنج دهه فعالیت هنری، بیش از سیصد قطعه آوازی را اجرا نمود.
علاوه بر خوانندگی، او در زمینه نوشتن و ترجمه مقاله و نیز سرودن شعر برای ترانهها نیز فعال بود. در سالهای آخر زندگی، چندین کنسرت به نفع بیماران خاص برگزار کرد. از میان ترانههای فراوان او، آثار میهنی مانند «جان مریم»، «شالیزار»، «واسونک»، «جمعه بازار» و «ایران» جایگاه ویژهای دارند.
سبک محمد نوری در خوانندگی و آهنگسازی
فریبرز لاچینی، آهنگساز و موسیقیدان، از نخستین باری میگوید که صدای محمد نوری را از رادیو شنید؛ مربوط به دهه چهل خورشیدی است. او در مورد شیوه خاص خوانندگی نوری اینگونه بیان کرده:
از همان ابتدا، نوری سبک مخصوص و دلنشین خود را داشت و شمار زیادی از نوجوانان و جوانان، از جمله خود من، مجذوب صدای او شده بودیم. در آن دوران، موسیقی پاپ تازه در حال رایج شدن در ایران بود و تعداد خوانندگان فعال در این عرصه بسیار کم بود. در این فضا، نوری به این دلیل که به سراغ سبکهایی مانند جاز یا بلوز و مانند آن نرفت، با دیگران متفاوت بود.
نوری به زبان انگلیسی مسلط بود و برخلاف بسیاری از افراد، قطعات موسیقی غربی را گوش میداد و به خوبی با آنها آشنا بود. میتوان گفت تأثیرپذیری او از آثار اروپایی بیشتر از آثار آمریکایی بود. البته این فقط یک بخش از فعالیتهای هنری او محسوب میشد. آنچه به ترانههایش هویت میبخشید، ریشههای عمیق ایرانی او بود.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً خانه اپرای گوانگژو ، محلی با شکوه برای اجراهای اپرا را بخوانید.
او با موسیقی ردیف دستگاهی ایران آشنا بود، روی موسیقی مناطق مختلف و فولکلور ایران کار کرده بود و شناخت گسترده و عمیقی از ادبیات کلاسیک و معاصر ایران، به ویژه شعر، داشت. همه این عوامل در کنار هم، او را به چهرهای منحصربهفرد تبدیل کرده بود.
علاوه بر اینها، نوری همیشه مشتاق یادگیری بود و نزد استادان مختلف در زمینه موسیقی و ادبیات درس خوانده و دانش فراوانی کسب کرده بود. از سوی دیگر، مطالعه گستردهای در حوزههای مختلف هنری و فرهنگی داشت که به آثارش غنای بیشتری میبخشید.
استاد محمد نوری با صدای خود به اشعار نیما رنگ و طعم دیگری داد و گویی آنها را از سرزمین ساکت واژهها به قلمرو پرعظمت و پرتحرک آواها رهنمون کرد. به یاد دارم که نوری دقت و حساسیت ویژهای در کارش داشت و گاهی ماهها وقت صرف میکرد تا تلفظ و لحن اجرای ترانه را در بهترین حالت ممکن ارائه دهد.
درگذشت:
محمد نوری پس از سالها رویارویی با بیماری سرطان و در پی دشواریهای فراوان جسمی، در شب نهم مردادماه سال ۱۳۸۹ در بیمارستان جم تهران چشم از جهان فروبست. پیکر او در قطعه هنرمندان بهشت زهرا آرام گرفت.
دیدگاهتان را بنویسید