کمانچه یکی از سازهای قدیمی و اصیل ایرانی است. این ساز از دورههای صفویه و قاجار در ایران رواج داشته، البته شکل و ساختار کمانچه در گذشته با نوع امروزی آن تفاوت دارد. پس از ورود ویولن به ایران، تغییرات زیادی در کمانچه به وجود آمد؛ برای نمونه، تعداد سیمهای آن از سه تا به چهار عدد افزایش یافت. سرانجام، کمانچه به شکل کنونیاش در سال ۱۳۹۶ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد. امروزه افراد زیادی دوست دارند نواختن کمانچه را یاد بگیرند. در شروع راه، هنرجویان معمولاً پرسشهای مختلفی دارند؛ مثلاً اینکه آیا نواختن کمانچه دشوار است؟ چه مدت زمان میبرد تا بتوانیم این ساز را بنوازیم؟ روش صحیح نواختن کمانچه چگونه است؟ در این نوشته قصد داریم به همه این پرسشها پاسخ دهیم. همچنین در وبلاگ آنبین میتوانید آموزشها و مطالب بیشتری درباره کمانچه پیدا کنید.
یادگیری کمانچه چقدر طول میکشد؟
برای اینکه بدانید چقدر طول میکشد تا کمانچه یاد بگیرید، اول باید هدف خود را مشخص کنید. اگر قصد شما این است که فقط اصول اولیه را فرا بگیرید و بتوانید ملودیهای ساده را اجرا کنید، حدود یک تا دو سال زمان لازم دارید. اما اگر میخواهید به مهارت بالایی برسید و در گروههای موسیقی بنوازید، باید دستکم چهار سال تمرین منظم داشته باشید. این مدت زمانها تقریبی هستند و ممکن است شما بسته به سن، استعداد و زمانی که برای تمرین میگذارید، زودتر یا دیرتر به نتیجه برسید.
بهترین سن یادگیری کمانچه چند سال است؟
برای شروع یادگیری کمانچه، کودکان میتوانند از شش سالگی اقدام کنند. برای بزرگسالان نیز هیچ محدودیت سنی وجود ندارد و در هر دورهای از زندگی میتوانند آموزش این ساز را آغاز نمایند. در صورتی که علاقه و پشتکار لازم را داشته باشند، به سرعت میتوانند در نواختن کمانچه مهارت پیدا کنند.
کمانچه خوب چه ویژگیهایی دارد؟
اگر قصد خرید کمانچه دارید، بهتر است ابتدا با ویژگیهای یک ساز مرغوب آشنا شوید. در ادامه، نکات مهم برای انتخاب یک کمانچه خوب را مرور میکنیم:
توصیه میکنیم این مطلب قانون ۱۰ هزار ساعته نوازندگان چیست ؟ را حتماً بخوانید.
یک کمانچه باکیفیت، معمولاً پوستی دارد کهنه و بدون بو. پوستهای تازه وقتی با رطوبت تماس پیدا میکنند، ممکن است بوی نامطبوعی بگیرند.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه ضرب آهنگ یا ریتم چیست؟.
برای تشخیص کهنگی پوست، به دو نشانه توجه کنید: پوست کهنه نسبت به پوست تازه کدرتر به نظر میرسد و وقتی با ناخن روی آن فشار میآورید، اثری بر جای نمیماند.
ضخامت پوست کمانچه نیز در صدای آن تأثیر دارد. اگر به دنبال صدای شفاف و رسا هستید، کمانچه با پوست نازک انتخاب بهتری است. اما اگر صدای بم و غلیظ میپسندید، سازهایی با پوست ضخیم را امتحان کنید.
در این مقاله ابداعگر سنفونی و چهارنوازی برای سازهای زهی کیست؟ اطلاعات مفیدی آمده است.
توصیه میشود به مطالعه مقاله مصاحبه آموزشگاه الهام با ماهر پورعبیات، مدرس گیتار ادامه دهید.
زاویهای که دسته به کاسه وصل شده باید استاندارد باشد و وزن کاسه و دسته با هم در تعادل باشد. در غیر این صورت، نگهداشتن ساز برای نواختن سخت و خستهکننده خواهد شد.
دسته ساز نیز باید محکم و مناسب انگشتگذاری باشد. معمولاً دستههای مرغوب از جنس استخوان یا چوب آبنوس ساخته میشوند.
اگر به این موضوع علاقه دارید، ساز هارپجی چیست؟ را از دست ندهید.
در پایان به آرشه کمانچه دقت کنید. یک آرشه خوب از موی طبیعی دم اسب ساخته میشود که در کیفیت صدای ساز بسیار مؤثر است.
اگر به این موضوع علاقه دارید، نحوه نگهداری صحیح از پیانو را از دست ندهید.
آیا یادگیری کمانچه سخت است؟
یادگیری کمانچه چقدر سخت یا آسان است، کاملاً به شرایط و تواناییهای خود شما مربوط میشود. اگر با اصول موسیقی آشنایی داشته باشید، گوشتان به صدای نتها عادت کرده باشد و زمان کافی برای تمرین اختصاص دهید، قطعاً یادگیری این ساز برای شما سادهتر خواهد بود. برعکس، اگر دانش موسیقی نداشته باشید یا وقت کمی برای تمرین بگذارید، طبیعتاً فراگیری کمانچه چالشبرانگیزتر میشود. در کل، کمانچه در مقایسه با خیلی از سازهای دیگر، ساز سادهای به شمار نمیرود؛ اما با آموزش درست و تمرین مداوم، میتوان به خوبی بر نواختن آن مسلط شد. ما در آنبین با بهرهگیری از روشهای آموزشی کارآمد و بهروز، یادگیری کمانچه را برای شما آسانتر کردهایم.
انواع کمانچه در ایران چگونه هستند؟
علاوه بر کمانچه اصلی و سنتی ایران، گونههای دیگری از کمانچه نیز در مناطق مختلف یا با ساختار امروزی ساخته شدهاند. در ادامه با انواع مختلف این ساز آشنا خواهید شد.
برای گسترش دانش خود، به مقاله آشنایی با سازدهنی ترمولو سر بزنید.
کمانچه لری (تال)
کمانچه محلی لرستان با نام دیگری به نام «تال» نیز شناخته میشود. تال از نظر ساختاری با کمانچه معمولی تفاوت دارد؛ کمانچههای رایج چهار سیم دارند، اما تال فقط سه سیم دارد. همچنین کاسه صوتی تال به صورت پشتباز ساخته میشود.
معمولاً این ساز در فضاهای آزاد مانند دشت، بیابان و کوهستان نواخته میشود. پشتباز بودن کاسه آن باعث میشود صدای ساز بلندتر و رساتر در فضا پخش شود. این ویژگی همچنین چرخاندن و حرکت دادن ساز هنگام نواختن را آسانتر و سریعتر میکند.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه ریدیس فینگربورد یا شعاع صفحه انگشتگذاری چیست؟.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در انواع چوب های مناسب برای ساز گیتار پیدا کنید.
کمانچه آذری
کمانچه آذری از نظر ظاهری تفاوتهای مشخصی با کمانچه ایرانی دارد. دسته آن کوتاهتر است و روی کاسه آن از پوست کلفتتری استفاده میشود. کاسه ساز نیز بزرگتر و پهنتر از کمانچه ایرانی است. علاوه بر این، سیمهای کمانچه آذری ضخیمتر هستند. نوازندگان این ساز معمولاً آرشه را در فاصله بیشتری از خرک روی سیمها حرکت میدهند.
کمانچه آلتو
این مدل از کمانچه با الهام گرفتن از سازهای زهی غربی به وجود آمده است. کمانچه آلتو صدایی عمیق و ملایم دارد؛ در حالی که صدای کمانچه معمولی، تیز و زیر است. در این نوع کمانچه، سیم «دو» جای سیم «می» قرار میگیرد. همچنین فاصلهی بین محلهای انگشتگذاری روی دستهی کمانچه آلتو، بیشتر از کمانچه معمولی است. تفاوت دیگر این دو ساز در اندازهی آنهاست. به طور کلی، تمام کمانچههای آلتو از کمانچههای معمولی بزرگترند.
کمانچه ترکمنی
کمانچه ترکمنی با نام دیگری به نام قیجاق نیز شناخته میشود. این ساز خیلی شبیه به کمانچه ایرانی است، اما چند تفاوت مهم دارد: روی کاسه آن به جای چوب، از پوست گربهماهی یا پوست قلب شتر پوشیده شده است. همچنین این کمانچه تنها سه سیم دارد و از نظر اندازه، کوچکترین نوع کمانچه به شمار میآید. این ساز بیشتر در میان ترکمنهای شمال ایران و مردم استان گلستان رواج دارد و نواخته میشود.
دیدگاهتان را بنویسید