یکی از اولین چیزهایی که هر کسی میخواهد آواز بخواند یا سازی بنوازد باید بداند، مفهوم «کوک» است. اگر صدای یک خواننده یا نوازدهای کوک نباشد، یعنی آن صدا درست نیست و باید درستش کرد. در واقع، کوک مانند یک معیار و استاندارد است که همه سازها و صداها باید با آن هماهنگ باشند. اگر دوست دارید به زبان ساده بفهمید کوک دقیقاً چه معنایی در موسیقی دارد، پیشنهاد میکنیم این نوشته را تا پایان دنبال کنید. در این مقاله از وبلاگ آنبین، به طور کامل و با جزییات درباره مفهوم کوک و راههای دستیابی به آن صحبت خواهیم کرد.
کوک در موسیقی چیست؟
کوک کردن در موسیقی یعنی تنظیم زیر و بمی صداهای هر نت، طوری که فاصلههای بین آنها دقیق و قانونمند باشد. اگر گفته میشود صدای یک ساز یا خواننده ناکوک است، یعنی بعضی از نتها یا زیادی زیر هستند یا زیادی بم، و جای درستی که باید باشند، نیستند.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله نحوه تشخیص سازدهنی مناسب برای خرید مراجعه کنید.
سازهای زهی مثل تار و ویولن بیشتر نیاز به کوک دارند، اما بعضی سازهای بادی هم قابلیت کوک شدن دارند.
کوک کردن دو فایده اصلی دارد: اول اینکه کمک میکند قطعه را در گام درست اجرا کنیم و دوم اینکه باعث میشود صدای ساز ما با بقیه سازها هماهنگ و یکدست شود.
انواع روشهای کوک کردن
برای کوک کردن سازتان، راههای مختلفی وجود دارد. شما میتوانید از روشهایی مانند استفاده از نت مرجع، گوش دادن دقیق، روش هارمونیک و یا با کمک تیونر، ساز خود را کوک کنید. در ادامه، هر یک از این روشها را به صورت جداگانه و ساده توضیح خواهیم داد.
مقاله نکات جالب درمورد کالیمبا منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب نحوه نگهداری از ساز کالیمبا را بخوانید.
نت مرجع
یکی از معمولترین راهها برای کوک کردن سازها، استفاده از یک نت اصلی به عنوان مرجع است. به عنوان نمونه، اگر نت «لا» را با فرکانس ۴۴۰ هرتز به عنوان پایه در نظر بگیرید، میتوانید بقیهٔ نتها را هم بر اساس آن تنظیم کنید.
هارمونیک
صدای سیم اول ویولنسل در محدودهی میانی، دقیقاً شبیه به صدای سیم دوم است، با این تفاوت که کمی جلوتر گرفته میشود. این حالت در سازهای گوناگون دیده میشود و شما میتوانید با کمک این نواهای هارمونیک، ساز خود را به درستی کوک کنید.
تیونر یا دیاپازون
این روش، دقیقترین و رایجترین شیوه برای کوک کردن سازها در زمان حاضر است. در این روش، فرکانس یکی از نتها را به عنوان پایه و مرجع در نظر میگیریم و بقیهٔ نتها را بر اساس آن تنظیم میکنیم. وقتی چراغ دستگاه کوکساز (تیونر) سبز رنگ شود، یعنی آن نت به درستی کوک شده است؛ اما اگر چراغ قرمز شود، نشاندهندهٔ این است که نت هنوز درست نیست و نیاز به تنظیم دارد.
گوشی
در این روش، شما ساز خود را با کمک صدای یک سیم یا ساز دیگر کوک میکنید. به عنوان مثال، نوازندگان گیتار معمولاً یکی از سیمها را به عنوان مرجع در نظر میگیرند و سپس بقیهٔ سیمها را با توجه به آن تنظیم میکنند. در گروههای موسیقی بزرگ مثل ارکسترها نیز همهٔ نوازندگان، سازهای خود را با توجه به نتِ «سی بمل» یا صدای سازهایی مانند کلارینت و ابوا، هماهنگ و کوک میکنند.
کوکهای غیر متداول
در بعضی قطعههای موسیقی، از کوکهای متفاوتی نسبت به حالت معمول استفاده میشود. نمونهی بارز این حالت، قطعهی “پنج سوئیت برای ویولنسل تنها” اثر باخ است. در این اثر، سیم اول ویولنسل، پایینتر از حد معمول کوک میشود تا صدای بمتری ایجاد کند.
دیدگاهتان را بنویسید