ارهو یک ساز موسیقی چینی با دو سیم است که با کمان نواخته میشود. بسیاری آن را ویولن چینی یا کمانچه چینی مینامند، اما شکل و شمایل آن بیشتر شبیه به کمانچه است. این ساز بسیار انعطافپذیر است و هم به تنهایی و هم در کنار دیگر سازها در گروههای بزرگ موسیقی به کار میرود. همچنین در سبکهای مختلفی مانند جاز، راک، موسیقی مدرن و موسیقی سنتی از آن استفاده میشود. ارهو را در فهرست عجیبترین سازهای جهان قرار میدهند، چون در ساخت آن از موادی مانند پوست مار پایتون استفاده میشود. همچنین، شکل ساخت و روش نواختن آن با بیشتر سازهای آرشهای دیگر تفاوت دارد. در ادامه، با جزئیات بیشتری به معرفی این ساز میپردازیم. اگر به شناخت سازهای مختلف علاقهمند هستید، پیشنهاد میکنیم مطالب دیگر وبلاگ آنبین را نیز مطالعه کنید.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب آشنایی با طریقه کوک کردن سیم های تار را بخوانید.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه پوئم سمفونی «تختی» بیانگر زندگی جهان پهلوان تختی.
ساختار ساز ارهو چگونه است؟
ارهو یک ساز است که بخش اصلی آن یک دسته چوبی عمودی است. در بالای این دسته، دو گوشی برای کوک کردن سیمها قرار گرفته است. در قسمت پایین، کاسه صدا یا جعبه طنینی ساز دیده میشود که روی آن را معمولاً با پوست مار پیتون میپوشانند. هرچه این پوست ضخیمتر باشد، صدای ساز بهتر و دلنشینتر خواهد بود.
برای این که سیمهای ارهو به پوست نزدیکتر شوند، دور دسته آن یک کلاف نخ میپیچند. همچنین روی ساز یک پل چوبی کوچک قرار دارد که کمک میکند دو سیم اصلی در جای درست خود ثابت بمانند.
امروزه برای محافظت از طبیعت و حیوانات، در بیشتر موارد به جای پوست واقعی مار پیتون از پوست مصنوعی استفاده میشود. سیمهای ارهو نیز قبلاً از جنس ابریشم بودند، اما امروزه معمولاً از فلز ساخته میشوند. در مقابل، آرشه ارهو از گذشته تا امروز از موی دم اسب درست میشده و این موضوع تغییر نکرده است. طول تقریبی آرشه و خود ساز، در مجموع حدود ۸۱ سانتیمتر است.
مقاله بیوگرافی محمد اصفهانی منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
ساز ارهو چطور نواخته میشود؟
برای نواختن ساز ارهو، معمولاً یکی از سیمها روی نت «ر» و سیم دیگر روی نت «لا» کوک میشود. نوازنده سپس ساز را به صورت ایستاده روی پای خود قرار میدهد و آماده اجرا میشود. نحوه نواختن این ساز کمی غیرمعمول است و با بیشتر سازهای آرشهای تفاوت دارد.
ارهو فِرِت یا پردهبند ندارد. نوازنده مستقیماً با فشار دادن انگشتانش روی سیمها، آنها را کنترل میکند، بیآنکه سیمها به دسته ساز برخورد کنند. همچنین، برخلاف بیشتر سازهای آرشهای که آرشه روی سیمها کشیده میشود، در ارهو آرشه از لابهلای دو سیم عبور میکند.
مقاله آشنایی با سبک موسیقی هیپ هاپ حاوی اطلاعات جامعی است.
در این مقاله آواز خواندن از چه سنی مناسب است؟ اطلاعات مفیدی آمده است.
برای گسترش دانش خود، به مقاله تاریخچه سرود ملی ایران سر بزنید.
یکی از نامدارترین نوازندگان ارهو که نقش مهمی در شناساندن آن به عنوان سازی مستقل و تکنواز داشت، لیو تیان هوا بود. این موسیقیدان و آهنگساز چیرهدست، ۴۷ تمرین آموزشی و ۱۰ قطعه تکنوازی برای ارهو خلق کرده است.
ارهو چه تاریخچهای دارد؟
میتوان نشانههای ساز ارهو را در سازهای قدیمیتری که پیش از دوران مغولها در چین وجود داشتند، دید. این سازها برای اولین بار در زمان دودمان تانگ در چین پدیدار شدند. به نظر میرسد ارهو از ساز شیقین (xiqin) و توسط مردمان ساکن شمال شرقی چین تکامل یافته باشد. واژه “ار” به معنای “دو” یا “دومین” است. به همین دلیل، دو توضیح مختلف برای نام این ساز وجود دارد. اول اینکه ممکن است نام آن از تعداد سیمهایش گرفته شده باشد. دوم اینکه ارهو پس از گائوهو، به عنوان دومین ساز مهم در خانواده سازهای کمانچهای چین (هوچین) شناخته میشود. در طول تاریخ، ارهو بیشتر سازی محبوب و مردمی بود که نواختن آن در جنوب چین رواج داشت. اما لیو تیان هوا بود که این ساز را به شهر پکن معرفی کرد و مسیر سرنوشت ارهو را برای همیشه تغییر داد.

دیدگاهتان را بنویسید