معنی کلمات درس سوم هوشیاری ✅ فارسی ششم دبستان + هم خانواده و مخالف

در این مطلب از تاپ ناپ ، برای درس سوم فارسی ششم «هوشیاری»، معانی کلمات آماده شده، هم‌خانواده‌ها فهرست گردیده و مخالف و متضادها درج شده است؛ همچنین مفهوم درس و خلاصهٔ درس به‌صورت روشن و روان تهیه شده‌اند.

دانلود متن درس سوم هوشیاری فارسی ششم ( word)

معنی کلمات درس سوم فارسی ششم

هم‌خانواده‌های درس سوم فارسی ششم

گردیدن به معنای چرخیدن و حرکت دورانی است. کسی که این کار را می‌کند، گردنده نامیده می‌شود و حالت گذشته آن “گردیده” است.

مقاله معنی کلمات درس نهم فارسی ششم + هم خانواده مخالف ، خلاصه و پیام درس حاوی اطلاعات جامعی است.

قصد به معنای هدف و نیت است. به کسی که پیامی را می‌رساند قاصد می‌گویند و جمع اهداف، مقاصد نام دارد. نتیجه نهایی یک کار نیز مقصود خوانده می‌شود.

پرندگان به جانورانی گفته می‌شود که پر دارند و توانایی پرواز کردن را دارند. عمل بلند شدن از زمین و حرکت در هوا پریدن نامیده می‌شود.

تربیت به معنای پرورش و آموزش دادن است. فرد آموزش‌دهنده را مربی و فردی که آموزش می‌بیند را متربی می‌نامند.

مرکب به وسیله‌ای برای سوار شدن و جابجایی گفته می‌شود. فرد سوارشونده را راکب و خود وسیله سواری را مرکوب می‌گویند.

منبع به سرچشمه و جایگاه اصلی چیزی اشاره دارد و جمع آن منابع است.

مخلوط کردن به معنای ترکیب و درهم آمیختن چیزهای مختلف است. به این عمل اختلاط و به چیزی که ترکیب شده، مختلط گفته می‌شود.

سؤال به معنای پرسش است. فرد پرسشگر سائل نامیده می‌شود و جمع پرسش‌ها، مسائل یا مسئله است.

موجب به چیزی گفته می‌شود که باعث به وجود آمدن چیز دیگری می‌شود. کاری که انجام آن لازم است، واجب نام دارد. دستمزدها را مواجب و جمع کارهای لازم، واجبات می‌گویند.

ملِک به معنای پادشاه است. به دارایی و چیزی که در تملک شخص باشد، مالک گفته می‌شود. جمع پادشاهان، ملوک و به سرزمین تحت فرمانروایی یک پادشاه، مملکت می‌گویند.

اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً معنی شعر ستایش فارسی هفتم صفحه ۹ ✅ هم خانواده مخالف و خلاصه را بخوانید.

جمع به معنای گردآوری و به هم پیوستن است. فرد یا چیزی که این کار را انجام می‌دهد جامع نامیده می‌شود. به گروهی از افراد جمعیت و به مجموعه چیزها، مجموع گفته می‌شود. همچنین به همه مردم یک منطقه، جامعه می‌گویند.

هلاک به معنای نابود شدن است. چیزی که باعث نابودی می‌شود، مهلک نام دارد و خود عمل نابودی، هلاکت خوانده می‌شود.

اثر به معنای نشانه و نتیجه یک کار است. جمع آن آثار است. چیزی که تأثیرگذار باشد، مؤثر نامیده می‌شود. عمل تأثیرگذاری را تأثیر و کسی که تحت تأثیر قرار گرفته را متأثر می‌گویند.

عرض به معنای ارائه دادن و نشان دادن است. به چیزی که به صورت ناگهانی پیش می‌آید، عارضه می‌گویند. وقتی چیزی در معرض رویدادی قرار دارد، به آن معرض گفته می‌شود. فردی که اعتراض می‌کند، معترض نامیده می‌شود و خود عمل، اعتراض است.

ظرف به معنای وسیله‌ای برای نگهداری چیزهاست، مانند کاسه یا بشقاب. جمع آن ظروف است و به گنجایش و گنجایی یک چیز، ظرفیّت می‌گویند.

عزیز به معنای گرامی و دوست‌داشتنی است. به کسی که مورد احترام و تکریم قرار گرفته، معزّز گفته می‌شود و شکل مؤنث آن عزیزه است.

شرط به معنای قاعده و شرایط لازم برای انجام کاری است. جمع آن شروط است و وقتی کاری همراه با شرایط خاصی باشد، به آن مشروط می‌گویند.

حرکت به معنای جابجایی و تغییر مکان است. به عمل به حرکت درآوردن، تحریک گفته می‌شود. فرد یا چیزی که باعث حرکت می‌شود، محرّک نامیده می‌شود و چیزی که توانایی حرکت دارد، متحرّک است. جمع حرکت نیز حرکات می‌باشد.

مخالف و متضادهای درس سوم فارسی ششم

بالا رفتن ≠ پایین آمدن
قبل ≠ بعد
مرگ ≠ زندگی
شاد ≠ ناراحت
سریع ≠ آهسته
تشنۀ آب ≠ سیراب
باز ≠ بسته
خارج ≠ داخل
پایین ≠ بالا
گریه ≠ خنده
سود ≠ زیان
شفاف ≠ تیره و کدر
پر ≠ خالی
مرده ≠ زنده
جنبش ≠ آرامش
حرارت ≠ سرما
گرما ≠ سرمای هوا
سرد ≠ گرم
پرسش ≠ پاسخ

کلمات املایی درس سوم فارسی ششم

پادشاهی که بسیار به شکار علاقه داشت، روزی با اسبش در بیابان می‌تاخت. او برای شکار حیوانات، کمند خود را به سوی پرندگان در حال پرواز می‌انداخت. اتفاقاً در آن روز، آهوی زیبایی را دید. پادشاه از دیدن آن آهو خوشحال شد و به همراهانش گفت: “این آهو را زنده می‌خواهم!”

در این هنگام، پادشاه و همراهانش تشنگی شدیدی احساس کردند. پادشاه بر اسبش چیره بود و مسیر را به سرعت می‌پیمود تا به آب برسد. سرانجام به چشمه‌ای رسید که آب زلالی از دامن کوه می‌چکید. پادشاه جامی از آن آب نوشید و آن را پر از تَرک کرد. اما ناگهان متوجه شد آهویی که دنبالش بود، فرار کرده است. این موضوع او را بسیار آزرده‌خاطر و خشمگین کرد.

پادشاه به یکی از خدمتکارانش که در رکاب او بود، دستور داد تا بیدرنگ آب پاکیزه‌ای برایش بیاورد. خدمتکار به سوی منبع آب رفت، اما دید که اژدهایی در کنار چشمه است و زهر خود را با آب مخلوط کرده است. او سراسیمه نزد پادشاه بازگشت و با چشمانی پر از اشک، این خبر را به پادشاه عرض کرد.

پادشاه با ناراحتی پرسید: “چرا قبلاً به من نگفتی؟” اما اکنون پشیمانی سودی نداشت. پادشاه با افسوس فهمید که رفتارش نامناسب بوده است.

توصیه می‌شود به مطالعه مقاله معنی شعر باران فارسی کلاس ششم صفحه ۷۲ ✅ هم خانواده مخالف ، خلاصه و پیام شعر ادامه دهید.

مفهوم درس هوشیاری فارسی ششم

این درس به ما می‌گوید که عجله و خشم، چشم عقل را می‌بندد و ممکن است باعث از دست دادن نزدیکترین دوستانمان شود. باز وفادار با ریختن آبی که به نظر پاک می‌رسید، جان پادشاه را از نوشیدن آب آلوده نجات داد. اما پادشاه که دلیل کار باز را درک نکرده بود، از روی خشم او را کشت و سپس پشیمانی بعد از این اتفاق، دیگر فایده‌ای نداشت. «هوشیاری» یعنی قبل از هر کاری، دلیل کارهای دیگران را بفهمیم، نتیجه‌ی کارهای خود را در نظر بگیریم و بتوانیم احساسات خود را کنترل کنیم.

نکته‌های اصلی

– قبل از قضاوت کردن، دلیل کار دیگران را جویا شویم.
– ظاهر چیزها همیشه واقعیت را نشان نمی‌دهد؛ حتی آبی که زلال به نظر می‌رسد ممکن است آلوده باشد.
– خشم و شتاب، تصمیم درست را خراب می‌کند.
– هشدار دوست عاقل و وفادار را جدی بگیریم.
– پشیمانی بعد از یک اتفاق ناگوار، جای فکر کردن قبل از عمل را نمی‌گیرد.

خلاصهٔ درس هوشیاری فارسی ششم

شاه در هنگام شکار، تشنه شد. از دل کوه، آبی زلال در فنجانش ریختند. باز وفادارش دو بار آن آب را ریخت. شاه هم با عجله و خشم، او را کشت. سپس یکی از همراهانش نشان داد که سرچشمهٔ آب، با زهر یک مار سمی آلوده شده بود. در حقیقت، آن باز، جان شاه را نجات داده بود. اما دیگر پشیمانی شاه فایده‌ای نداشت.

صفحه ۲۴
بخش بعدی: تمرین درک مطلب و مهارت‌های زبانی
درس سوم کتاب فارسی پایه ششم
صفحه ۲۹