همانطور که احتمالاً میدانید، در دنیای موسیقی روشهای گوناگونی برای نواختن نتها وجود دارد. هر کدام از این روشها ممکن است در سبکهای مختلف یا با سازهای متفاوت به کار بروند. یکی از این تکنیکهای مهم که در این نوشته از وبلاگ آنبین به آن پرداختهایم، گلیساندو نام دارد. اگر دوست دارید با این تکنیک آشنا شوید، خواندن ادامه این مطلب را از دست ندهید.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله انواع پیکاپ های اکتیو و پسیو مراجعه کنید.
توصیه میشود به مطالعه مقاله پیکاپ مگنتیک چیست ؟ ادامه دهید.
گلیساندو چیست ؟
گلیساندو که با نامهای لَغْزه یا سُرش نغمهای نیز شناخته میشود، یک روش نوازندگی در موسیقی است. در این روش، نوازنده به جای اجرای نتهای جداگانه، انگشت خود را به آرامی روی سیم ساز حرکت میدهد و از یک نت به نت دیگر میرود. به این ترتیب، تمام صداهای بین آن دو نت نیز به صورت پیوسته و لغزان شنیده میشوند.
این حرکت معمولاً با کشیدن انگشت در راستای سیم، از پایین به بالا یا از بالا به پایین انجام میشود. در تکنیک گلیساندو، صداها آنقدر به هم نزدیک هستند که گویی هیچ فاصلهای بین نتها وجود ندارد و هر نت به نت بعدی میچسبد.
گلیساندو یکی از تکنیکهای بسیار پرکاربرد در نوازندگی است و فقط به یک ساز خاص محدود نمیشود. این روش در انواع مختلف سازها مانند سازهای کوبهای، سازهای مضرابی و سازهای آرشهای قابل اجرا است.
گلیساندو در چه سازهایی قابل اجرا می باشد؟
با سازهایی مثل پیانو، زیلوفون یا چنگ، گلیساندو به یک حرکت سریع و لرزانی گفته میشود که در آن صداها پشت سر هم و بدون فاصله شنیده میشوند. دلیل این است که بین نتهای موسیقی، فواصلی وجود دارد که نمیتوان آنها را به صورت جداگانه نواخت. در پیانو، دو روش برای اجرای گلیساندو وجود دارد: یا روی کلیدهای سفید، یا روی کلیدهای سیاه.
در مورد سازهای بادی مانند کلارینت نیز تقریباً در بیشتر محدودههای صوتی میتوان گلیساندو اجرا کرد، به جز در چند جای خاص که ساز از حالت «باز» به حالت «بسته» تغییر میکند.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب تاریخچه نسل های موسیقی کانتری را بخوانید.
گلیساندو در پیانو
نواختن این روش در پیانو، در مقایسه با سازهای دیگر، کمی دشوارتر است. این موضوع به دلیل ساختار متفاوت پیانو است.
شیوهی اجرای این تکنیک روی پیانو به این صورت است:
۱- اجرای تکنیک از چپ به راست
۲- اجرای تکنیک از راست به چپ
گلیساندو در ویولن
یکی از روشهای ویژه و پرکاربرد در نواختن ویولن، تکنیک گلیساندو نام دارد. در این روش، نوازنده انگشت خود را بر روی سیم میکشد و به آرامی آن را جابهجا میکند. این حرکت باعث ایجاد صدایی لغزنده و پیوسته میشود. از گلیساندو در قطعات مختلف موسیقی، به ویژه در ملودیهای شرقی، بسیار استفاده میشود.
گلیساندو در گیتار
در گیتار، تکنیک گلیساندو همان مفهوم کلی خود را دارد، اما روش انجام آن با دیگر سازها فرق میکند.
گلیساندو در تار و سه تار
در سازهای ایرانی مانند تنبک، تار و سهتار نیز از تکنیک گلیساندو استفاده میشود. این روش در واقع نوعی لیز خوردن یا سریدن انگشت از یک پرده به پردهی دیگر است. این شیوه در بیشتر سازهایی که با انگشتگذاری نواخته میشوند، دیده میشود.
مثلاً در سهتار، وقتی روی پردهی فا مضراب میزنید، با ادامهی همان صدا، انگشت خود را به آرامی روی دسته میکشید تا به پردهی دو برسید.
دیدگاهتان را بنویسید