کالیوپ که با نام پیانوی بخار نیز شناخته میشود، یک ساز منحصربهفرد با ریشههای آمریکایی و کانادایی است که هم ظاهر غیرمعمول و هم نحوهٔ کار جذابی دارد. در این نوشته از وبلاگ آنبین، به طور کامل با این ساز آشنا خواهیم شد.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً مصاحبه کیمیانیوز با فرهاد بادپا مدرس و موزیسین را بخوانید.
برای یادگیری پیشرفته، به استاد حسین تهرانی، پدر معاصر ساز تنبک مراجعه کنید.
برای گسترش دانش خود، به مقاله نت شاهد چیست ؟ سر بزنید.
در این مقاله روش های کاهش نشت صدا در استودیوی خانگی اطلاعات مفیدی آمده است.
کالیوپ چیست؟
کالیوپ یک ساز موسیقی است که با نیروی گاز، بخار یا هوای تحت فشار کار میکند و با استفاده از سوتهای بزرگ، صدایی شبیه به قطار تولید میکند. صدای این ساز بسیار پرطنین است و تا فاصلههای خیلی دور به گوش میرسد و هیچ راهی برای کم کردن حجم صدا وجود ندارد. نواختن کالیوپ معمولاً با یک صفحه کلید انجام میشود که نوازنده آن را کنترل میکند؛ البته گاهی به شکل خودکار و مکانیکی نیز نواخته میشود. صفحه کلید این ساز داخل یک واگن مخصوص قرار دارد که با نقاشی و طلاکاری تزئین شده است و نوازنده هم درون همان واگن مینشیند و ساز میزند. جنس صفحه کلید از برنج انتخاب شده تا در برابر حرارت و رطوبت ناشی از بخار مقاوم باشد. سوتهای کالیوپ به صورت نیمپردهای (کروماتیک) کوک میشوند، اما کوک کردن آنها کار بسیار سختی است. تعداد این سوتها معمولاً بین ۲۵ تا ۶۷ عدد است، هرچند در نمونههای قدیمی اغلب ۳۲ سوت به کار میرفت. در گذشته از این ساز بیشتر در سیرکها و کشتیهای تفریحی استفاده میشد، چون در آن فضاها دسترسی به منابع بخار برای به کار انداختن ساز آسان بود.
تاریخچه کالیوپ
جوشوا سی استودارد در نهم اکتبر سال ۱۸۵۵ میلادی، ساز کالیوپ را به نام خود ثبت کرد. طرح او از سازهای پیشین مانند شیپور قطار الهام گرفته بود. پس از او، یکی از کارکنان شرکت موسیقی آمریکایی استودارد به نام «آرتور اس. دنی» کوشید تا این ساز را بهبود بخشد، اما نتیجهای نگرفت. سرانجام در سال ۱۸۵۹، او این ساز را در مجموعه کریستال پالاس لندن به نمایش گذاشت. کالیوپ پیشرفتهای که دنی ساخت، برخلاف نمونههای قدیمی، امکان تنظیم فشار بخار و کنترل بلندی صدا را فراهم میکرد. همچنین از سال ۱۸۹۰ تا ۱۹۳۲، بسیاری از کالیوپهای دیگر توسط توماس جی نیکول در شهر سینسیناتی ایالت اوهایو ساخته شدند.
برای یادگیری پیشرفته، به خلیفه میرزا آغه غوثی، پدر دف ایران مراجعه کنید.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در میکروفن های مناسب برای ضبط صدا و ساخت استودیوی خانگی پیدا کنید.
دیدگاهتان را بنویسید