چگور که با نامهای چوگور، چغور و قوپوز نیز شناخته میشود، یک ساز قدیمی و اصیل در منطقه آذربایجان است. این ساز از دسته سازهای زهی به شمار میرود که با زخمه زدن یا مضراب نواخته میشود و معمولاً عاشیقهای آذری با آن موسیقی اجرا میکنند. چگور از نظر ظاهری شبیه سازهایی مانند باغلاما، دو تار و تنبور است؛ اما در عین حال خصوصیات ویژه و منحصربهفردی دارد که باعث میشود در میان سازهای مشابه، کاملاً متمایز باشد. در این نوشته از وبلاگ آنبین، به طور کامل به معرفی و بررسی ویژگیهای ساز چگور میپردازیم.
ساختار ساز چگور
ساز چگور در مناطق گوناگونی مانند ساوه، قزوین، همدان، میان ایل قشقایی و آذربایجان، با کمی تفاوت در ساخت ساخته میشود؛ اما در کل، شکل اصلی آن در همه جا یکسان است. این ساز یک کاسه نیمهگلابیِ بزرگتر از کاسه سهتار دارد که از چند قطعه چوب (ترکه) ساخته شده و حجم آن بیشتر است.
عدد ۹ در فرهنگ سازهای عاشیقی جایگاه ویژهای دارد و این اهمیت در ساخت چگور هم دیده میشود. در حالت سنتی، این ساز ۹ ترکه، ۹ سیم و ۹ دستان دارد. اما امروزه معمولاً تعداد ترکهها و دستانها به ۱۱ تا ۱۳ عدد و تعداد سیمها به ۷ یا ۸ عدد تغییر یافته است.
جنس کاسه و صفحه رویی چگور از چوب درخت توت است و دسته آن از چوب درخت زردآلو ساخته میشود. قطعهای به نام شیطانک که در ساز به کار رفته، معمولاً از استخوان گاو درست میشود. دستانها در نمونههای امروزی بیشتر پلاستیکی هستند و گوشیها و سیمگیرها نیز از چوب درختان گردو و شمشاد ساخته شدهاند.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب چه افرادی از کاپو استفاده میکنند؟ را بخوانید.
نحوه نواختن ساز چگور
ساز چگور معمولاً بین ۱۱ تا ۱۳ پرده اصلی یا نیمپرده دارد. پرده اول این ساز معمولاً کرن یا ربعپرده نامیده میشود. وقتی قرار است آهنگهای ترکی نواخته شود، معمولاً از پردههای اول، سوم، پنجم، هفتم، هشتم و دهم استفاده میکنند. در بعضی مقامهای موسیقی، نوازنده با انگشت شست خود روی شش سیم بالایی (که به آنها سیمهای واخوان میگویند) پرده میگیرد. نوازندگان آذربایجانی که عاشیق نام دارند و نوازندگان ترکیه که اوزان خوانده میشوند، در نواختن سیمهای چهارم به بعد مهارت بیشتری دارند. ریتمهایی که با چگور نواخته میشوند، شبیه به صدای تاخت و تاز اسب هستند. برخی از نوازندگان چگور، به ویژه عاشیقهای همدان، در حین نواختن ساز، داستانهایی نیز تعریف میکنند. این کار بیشتر در جشنهای عروسی دیده میشود.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در بالاترین عمل پرستش در کلیسای غرب با فرم مس پیدا کنید.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره فرت گیتار چیست؟ بیابید.
توصیه میکنیم حتماً مقاله میکروفن دینامیک چیست؟ را مطالعه کنید.
توصیه میشود به مطالعه مقاله راه های تقویت صدای ساز ویلون ادامه دهید.
برای گسترش دانش خود، به مقاله مهارت خود را در نوازندگی پیانو بالا ببرید سر بزنید.
دیدگاهتان را بنویسید