سهتار یکی از سازهای سنتی و اصیل ایرانی است که با زخمه زدن به سیمهایش نواخته میشود. این ساز معمولاً چهار سیم دارد که جنس آنها از فولاد و برنز است. سیمها در امتداد دستهی ساز، از قسمت کاسه تا انتهای پنجه کشیده شدهاند. برای داشتن یک سهتار با صدای دلنشین و زیبا، باید به ویژگیهای خاصی در ساخت آن توجه کرد. اگر قصد خرید یک سهتار خوشصدا را دارید، پیش از انتخاب نهایی، پیشنهاد میکنیم ادامهی این مطلب در وبلاگ آنبین را مطالعه کنید.
سه تار
سهتار یکی از سازهای قدیمی ایرانی است که به خانواده دوتار و تنبور تعلق دارد. امروزه این ساز در گروه سازهای سنتی ایران جای گرفته و پردهبندی آن شبیه به ساز تار است.
برای ساختن سهتار معمولاً از چوب گردو، توت یا افرا برای بخش کاسه استفاده میشود. صفحهٔ ساز از چوب توت و دستهٔ آن از چوب گردو ساخته میشود. کاسهٔ ساز را میتوان به سه روش مختلف ساخت: یا با چسباندن ترکههای چوبی، یا با تراشیدن یک تکه چوب واحد، یا با استفاده از کدوی مخصوص.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه بهترین آموزشگاه برای آموزش کالیمبا.
در صورت علاقهمندی، مطلب نکات مهم در نظافت گیتار الکتریک را از دست ندهید.
سیمهای سهتار معمولاً از جنس فلز برنز و فولاد هستند. همچنین برای تزیین ساز، بسته به سلیقهٔ سازنده، از چوبهای گوناگون، صدف، استخوان و عاج استفاده میشود. در پایان برای محافظت از چوب و ایجاد جلای زیبا روی بدنه، معمولاً از لاک الکل استفاده میکنند.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله ساز سیمبالوم ، سنتور ملی مجارستان مراجعه کنید.
در صورت علاقهمندی، مطلب ریورب چیست؟ را از دست ندهید.
ویژگیهای یک سه تار خوش صدا و خوب
برای انتخاب یک سهتار مناسب باید به دو ویژگی اصلی دقت کنید: ظاهر ساز و کیفیت صدای آن.
منظور از ویژگیهای ظاهری، شکل و ساختار فیزیکی ساز است که شامل موارد زیر میشود:
– هماهنگی و زیبایی کلی ساز
– وزن متعادل و مناسب
– اندازهای که با بدن نوازنده سازگار باشد
ویژگیهای صوتی نیز به شخصیت و طنین صدای سهتار مربوط میشود که شامل این موارد است:
– عدم وجود صداهای اضافی و ناخواسته
– هماهنگی و تعادل در صدا
– نرمی و لطافت صدا
– شیرینی و خوشایند بودن صدای ساز
نکات مهم هنگام انتخاب و خرید سه تار خوش صدا
انتخاب یک سهتار باکیفیت
وقتی میخواهید یک سهتار خوب انتخاب کنید، اولین نکتهای که باید به آن توجه کنید، صدای شفاف و دلنشین ساز است. بعد از آن، راحتی ساز در دست و نواختن اهمیت دارد و در نهایت به زیبایی ظاهری آن میرسیم. یک سهتار مناسب علاوه بر داشتن مُهر، باید ویژگیهای زیر را داشته باشد:
برای گسترش دانش خود، به مقاله مهمترین پیانیست زنده در جهان سر بزنید.
برای گسترش دانش خود، به مقاله دلیل شباهت ربنای استاد شجریان و آواز ام کلثوم سر بزنید.
– چوب بهکاررفته در صفحه و کاسهی ساز بهتر است از جنس درخت توت باشد. معمولاً چوب توت، رنگ زرد دارد.
– رگههای روی صفحه باید درشت باشند و به سمت سیمهای بم قرار بگیرند.
– فاصلهی سیمها تا دستهی ساز باید کم باشد، طوری که هنگام نواختن، احساس سختی در سیمها نکنید.
– صدای قسمت پایین دسته با قسمت بالای آن هماهنگ باشد.
– صدای سیم دوم باید واضح باشد و حالت مبهم و نامفهومی نداشته باشد.
– وقتی سیم بم را مینوازید، باید صدایی نرم و طبیعی داشته باشد.
– صدای تمام سیمها باید با هم هماهنگ باشد، طوری که به راحتی نتوانید آنها را از هم تشخیص دهید.
– بلند بودن صدای ساز دلیل بر خوب بودن آن نیست.
– باید بتوانید با یک بار زدن مضراب یا حتی بدون مضراب، چندین نت را به راحتی و با طنین خوب اجرا کنید.
– هنگام اجرای تکنیک ویبره (نالهی ساز)، نباید مشکلی وجود داشته باشد.
– بعد از کوک کردن ساز، همهی پردهها را امتحان کنید تا صدای ناخوشایندی ایجاد نکنند.
– دستهی ساز نباید خیلی کلفت یا خیلی نازک باشد؛ البته این موضوع به اندازهی دست شما هم بستگی دارد.
– وزن ساز باید سبک باشد.
– رنگ ساز هرچه روشنتر باشد، بهتر است.
– در نهایت، یک سهتار خوب باید ظاهری زیبا هم داشته باشد.
طریقه نگهداری سه تار
پس از اینکه سهتار خود را تهیه کردید، کلیدیترین موضوعی که باید با آن آشنا باشید و به کار ببندید، مراقبت اصولی از ساز است. در نظر داشته باشید که توجه و نگهداری مناسب از سهتار، باعث میشود عمر آن بسیار بیشتر شود و حتی پس از سالها، ارزش و بهای ساز شما افزایش پیدا کند.
دیدگاهتان را بنویسید