حتماً تا به حال شنیدهاید که موسیقی میتواند بر روحیه و احساسات ما تأثیر بگذارد. جالب است بدانید که موسیقی با قابلیتهای ویژهای که دارد، در علم پزشکی نیز کاربرد پیدا کرده و در برخی موارد، به عنوان روشی مفید و پذیرفتهشده برای درمان به کار میرود. در این قسمت از وبلاگ آنبین، قصد داریم دربارهٔ نقش موسیقی در کاهش استرس و آرامش بخشیدن به ذهن با شما صحبت کنیم.
درمان استرس با موسیقی
موسیقی نیرویی شگفتانگیز و رازآلود دارد که بر ذهن، بدن و احساسات ما اثر میگذارد و به بهتر شدن سلامتی کمک میکند. از آنجا که موسیقی به سرعت و به شکلی قوی بر احساسات ما تأثیر میگذارد، در موقعیتهای دشوار و پرتنش میتوانیم از آن کمک بگیریم.
از طرفی، موسیقی میتواند فعالیت پیامرسانهای عصبی در مغز را افزایش دهد. به همین دلیل، در برخی کشورها درمانگران آن را به برنامههای توانبخشی اضافه کردهاند.
پژوهشها نشان دادهاند که موسیقی درمانی بر بسیاری از بیماریها و مشکلات مانند پارکینسون، اسکیزوفرنی و آلزایمر اثر درمانی دارد.
این قدرت جادویی موسیقی که به شکلی بینظیر احساسات ما را تحت تأثیر قرار میدهد، برای همگان اثبات شده است.
آهنگها و نواهای موسیقی به دلیل همراه بودن با هیجان و حس، تأثیر زیادی بر روحیه، شخصیت و رشد عواطف انسان میگذارند. در برخی روشهای درمانی مکمل مانند طب سوزنی، هومیوپاتی و آیورودا نیز موسیقی نقش مهمی در درمان ایفا میکند.
امروزه با نگاه علمی و روشمند به نقش موسیقی در درمان بیماریها، موسیقیدرمانی به عنوان یک رشته مستقل شناخته شده و روشی تکمیلی در کنار درمانهای معمول پزشکی به کار میرود.
موسیقی درمانی چیست؟
افرادی که به بیماری پارکینسون یا مشکلات روانی مانند اسکیزوفرنی دچار هستند، از موسیقی درمانی سود زیادی بردهاند. این روش درمانی به کاهش نشانههای افسردگی و نگرانی کمک میکند، باعث رشد خلاقیت میشود و رابطه مثبت بین بیمار و مراقبش را بهتر میکند.
موسیقی درمانی میتواند به شکل نواختن ساز برای بیمار انجام شود یا با استفاده از دستگاههای پخش موسیقی، به صورت تکنفره یا گروهی برای چند بیمار اجرا گردد.
بر پایه پژوهشها، درد باعث بالا رفتن تحمل میشود و موسیقی شاد و نشاطآور، خستگی را کم کرده و همراه با آرامش، شادابی به ارمغان میآورد. از موسیقی میتوان به عنوان ابزاری کارآمد برای کاهش تنش و استرس بهره برد.
شنیدن موسیقی میتواند آرامش عمیقی به ذهن و جسم ما ببخشد، به ویژه قطعات ملایم کلاسیک که اثرات سودمندی بر کارکردهای بدن دارند. این موسیقیها ضربان قلب را کند میکنند، فشار خون را پایین میآورند و از ترشح هورمونهای استرسزا میکاهند.
همچنین موسیقی کمک میکند تا برخی احساسات پنهان و فراموششده خود را دوباره کشف کنید. در نتیجه، نوعی مراقبه و تمرکز ذهنی خوب ایجاد میکند و از پرش و آشفتگی فکر جلوگیری مینماید.
هر قطعه موسیقی روی افراد تأثیر متفاوتی میگذارد. تنها خود شخص میتواند تشخیص دهد که چه سبک موسیقی را دوست دارد و در شرایط روحی گوناگون، کدام آهنگ برایش مناسبتر است. با این حال، اگر معمولاً به موسیقی کلاسیک گوش نمیدهید، دستکم موسیقیهای آرام و ملایم را انتخاب کنید.
این شیوه درمانی در بیمارستانها نیز قابل استفاده است و میتواند استرس بیماران را پیش از عملهای جراحی یا انجام آزمایشهای مختلف کاهش دهد. پژوهشها نشان داده که موسیقی درمانی میتواند اضطراب بیماران قلبی را کمتر کند و به آرامش آنان پس از عمل جراحی کمک نماید.
استفاده از موسیقی میتواند راهی موثر برای آرام کردن ذهن و کاهش تنشهای روزمره باشد. وقتی احساس فشار یا نگرانی میکنید، گوش دادن به آهنگهای آرامشبخش میتواند ضربان قلب را کندتر کند و تنفس را منظمتر نماید. این کار به تدریج از شدت استرس کم میکند و به شما کمک میکند تا احساس بهتری داشته باشید.
انتخاب نوع موسیقی مهم است. معمولاً ملودیهای بیکلام، صدای طبیعت یا قطعات کلاسیک ملایم اثر بیشتری در ایجاد آرامش دارند. البته سلیقه شخصی نیز نقش دارد؛ ممکن است شما با شنیدن یک ترانه آشنا یا یک سبک خاص، بیشتر آرام شوید.
سعی کنید هنگام گوش دادن، محیطی ساکت و راحت را انتخاب کنید. چشمهایتان را ببندید، نفسهای عمیق بکشید و اجازه دهید موسیقی ذهنتان را از افکار پریشان دور کند. حتی میتوانید این کار را به یک عادت روزانه تبدیل کنید، مثلاً چند دقیقه قبل از خواب یا در زمان استراحت.
به یاد داشته باشید که موسیقی درمانی جایگزین کامل درمان پزشکی نیست، اما میتواند به عنوان یک روش مکمل و در دسترس، به مدیریت استرس و بهبود حال درونی شما کمک کند.
سایر فواید بالقوهی گوش دادن به موسیقی چیست؟
۱ – بهبود عملکرد ادراک و شناخت
پخش موسیقی به عنوان زمینه، هنگامی که فرد در حال انجام فعالیت دیگری است و روی آن تمرکز کرده میتواند عملکرد او را در کارهایی که نیاز به درک و شناحت دارد بالا ببرد.
۲ – کاهش استرس
موسیقی میتواند به کاهش و مدیریت استرس کمک کند. گوش دادن به موسیقی ملایم و آرامشبخش میتواند روشی موثر در غلبه بر استرس باشد و این چیزی است که علم هم آن را ثابت کرده است.
برخی از افراد به یک موسیقی آرام گوش داده بودند، برخی دیگر به صدای امواج کوچک آب و بقیه نیز هیچ محرک شنوایی دریافت نکرده بودند. نتایج نشان داد گوش دادن به موسیقی روی واکنش انسان به استرس، مخصوصا روی سیستم عصبی خودکار تاثیر دارد.
افرادی که به موسیقی آرامشبخش گوش داده بودند، بعد از قرار گرفتن در معرض استرس، سریعتر توانسته بودند شرایط روحی خود را بازیابی کنند.
۳ – تقویت حافظه
بسیاری از دانشآموزان و دانشجویان دوست دارند هنگام درس خواندن به آهنگ گوش دهند. اما آیا این کار واقعاً به یادگیری کمک میکند؟ پژوهشها میگویند که گاهی میتواند مفید باشد، ولی این موضوع به چند چیز بستگی دارد. نوع موسیقی، علاقهی شخص به آن آهنگ و حتی میزان آشنایی و دانش فرد از موسیقی، همه در تأثیر آن روی مطالعه نقش دارند.
۴ – کمک به مدیریت درد
تحقیقات علمی ثابت کردهاند که گوش دادن به موسیقی میتواند به کاهش درد کمک کند. به عنوان مثال، در یک بررسی روی افراد مبتلا به بیماری فیبرومیالژیا مشخص شد کسانی که فقط یک ساعت به موسیقی گوش داده بودند، احساس درد در آنها به شکل محسوسی کمتر شد.
همچنین در یک مطالعه در سال ۲۰۱۵ مشاهده شد بیمارانی که قبل از عمل، در طول عمل و پس از آن به موسیقی گوش داده بودند، در مقایسه با بیمارانی که موسیقی گوش نداده بودند، هم درد کمتری داشتند و هم استرس و نگرانی آنها کاهش یافته بود.
دیدگاهتان را بنویسید