در دنیای موسیقی ایرانی، چهرههای درخشان و قابل احترام زیادی وجود دارند. یکی از این افراد که تأثیر عمیقی بر موسیقی کشورمان گذاشته، استاد حسن کسایی است. او پژوهشگر موسیقی، آشنای کامل به ردیفهای موسیقی ایرانی، نوازندهی چیرهدست نی و سهتار و از استادان بزرگ موسیقی سنتی ایران، به ویژه در سبک اصفهان، به شمار میرود. در این نوشته از وبلاگ آموزشگاه موسیقی الهام، با زندگی و آثار این هنرمند نامی بیشتر آشنا خواهید شد.
بیوگرافی استاد حسن کسایی
استاد کسایی در سوم مهرماه سال ۱۳۰۷ در محله بیدآباد اصفهان و در کوچهای به نام باغ کلم متولد شد.
پدر ایشان، حاج سید جواد کسایی، از تجار سرشناس اصفهان بود. او به موسیقی علاقهای فراوان داشت و با استادان بزرگ موسیقی آن دوره مانند سید حسین طاهرزاده، جلالالدین تاج اصفهانی، اکبر خان نوروزی، اعضای خانواده شهناز (شعبانخان، حسین آقا، علی آقا و جلیل شهناز)، غلامحسین سارنج و ادیب خوانساری ارتباط و رفتوآمد نزدیک داشت.
این فضای پر از موسیقی در خانواده باعث شد که استاد کسایی از پنج سالگی، کار در زمینه موسیقی را با یادگیری آواز نزد استاد جلال تاج اصفهانی شروع کند.
علاقه شدید او به فراگیری موسیقی سبب شد که تنها یک سال بعد، از دانش و محضر استادان بزرگی چون اسماعیل ادیب خوانساری، اکبر خان نوروزی، غلامرضا خان سارنج، سید حسین طاهرزاده، علی شهناز، محمد طاهرپور و دیگران نیز بهره ببرد تا دانستههای خود را گستردهتر و عمیقتر کند.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره آواز خواندن از چه سنی مناسب است؟ بیابید.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در آشنایی با سبک موسیقی هیپ هاپ پیدا کنید.
تحصیلات
استاد کسایی از سال ۱۳۱۴ خورشیدی، تحصیل خود را در مدرسه پهلویها شروع کرد. پس از آن، در سالهای بعد به ترتیب در مدارس شاه عباسی، علّیه، حکیم نظامی و همچنین دبیرستان ادب اصفهان به ادامه تحصیل پرداخت.
ورود به دنیای موسیقی
حسن کسایی در ده سالگی (سال ۱۳۱۷) به دیدار استادان بزرگ موسیقی، ابوالحسن صبا و حسین تهرانی رفت. در همان ملاقات اول، او قطعهای آوازی در دستگاه ابوعطا اجرا کرد که استاد صبا با ویولن او را همراهی کرد. یک سال بعد، در دبیرستان سعدی اصفهان، اولین اجرای صحنهای خود را با همراهی فلوت نصیر ثقفی در آواز بیات ترک تجربه کرد.
از دوازده سالگی نواختن ساز نی را آغاز کرد و در سیزده سالگی نزد استاد نوایی آموزش دید. استاد نوایی از شاگردان نایب اسدالله بود و یاوری، دیگر شاگرد او، نیز اهل اصفهان بود. کسایی در ادامه، ردیفهای موسیقی را نزد استاد صبا فرا گرفت و با هنرمندان سرشناسی مانند خالقی، مشیر همایون و حسین محجوبی همکاری و همنوازی داشت. او همچنین کنسرتهایی با ادیب خوانساری و اجراهایی با تاج اصفهانی برگزار کرد.
برای یادگیری پیشرفته، به بیوگرافی محمد اصفهانی مراجعه کنید.
سال ۱۳۱۹ برای حسن کسایی سال بسیار مهمی بود، زیرا در این سال با ساز نی آشنا شد. در آن زمان، صدای نی خشدار و به باور بسیاری از موسیقیدانان، ناخوشایند به گوش میرسید.
تکنوازی نی
حسن کسائی، وقتی بیست سال داشت، اولین اجرای تکنوازی نی خود را در دستگاه همایون در تئاتر شهر اصفهان ارائه کرد. یک سال پس از آن، قطعه بسیار مشهور «سلام» را در دستگاه چهارگاه خلق نمود که امروزه یکی از شناختهشدهترین آثار موسیقی ایرانی است. این قطعه سالها بعد توسط استاد حسین علیزاده در آلبوم «صبحگاهی» با تنظیمی گسترده و ارکستری بزرگ، دوبارهسازی و اجرا شد.
او در سال ۱۳۲۹ برای نخستینبار، ساز نی را به جمع ارکسترها آورد و همکاری خود را با ارکستر رادیو ارتش اصفهان آغاز کرد. در ادامه، با بسیاری از ارکسترهای رادیو که تحت سرپرستی استادانی مانند ابوالحسن صبا، حسین یاحقی، حبیبالله بدیعی، محمد میرنقیبی، همایون خرم و دیگران بودند، به فعالیتش ادامه داد. در سال ۱۳۳۵ به درخواست داوود پیرنیا به برنامه رادیویی «گلها» دعوت شد و از آن زمان تا سال ۱۳۵۷ که در برنامه «گلچین هفته» حضور یافت، با این مجموعه برنامههای ارزشمند همکاری مستمر داشت.
وفات
حسن کسایی در سالهای آخر زندگی خود با بیماری سرطان دست و پنجه نرم میکرد. او سرانجام در بیست و پنجم خردادماه سال ۱۳۹۱، پس از آن که حدود دو ماه در حالت کما به سر برد، چشم از جهان فروبست.
دیدگاهتان را بنویسید