اسدالله ملک از استادان بزرگ موسیقی ایران بود که در نواختن سازهای ویلن و کمانچه مهارت فراوانی داشت. او علاوه بر نوازندگی، در ساختن آهنگ و خلق ملودیهای زیبا نیز استعداد درخشانی داشت. در این نوشته از وبلاگ آنبین، میخواهیم بیشتر با این هنرمند برجسته ایرانی آشنا شویم. دعوت میکنیم تا پایان این مطلب با ما همراه باشید.
بیوگرافی اسدالله ملک
اسدالله ملکزاده در ماه مرداد سال ۱۳۲۰ در محله دروازهی دولت تهران به دنیا آمد. خانوادهی او اصالتاً اهل گیلان بودند. پدرش نجاری بسیار ماهر بود و دو برادرش، حسین و عبدالله، به ترتیب نوازندهی سنتور و تنبک بودند. هر سه برادر تحت تأثیر هنر داییهای خود به نامهای علیاکبر، علیاصغر و محمدخان زنگنه قرار داشتند که از موسیقیدانان دورهی قاجار به شمار میرفتند.
در میان این خانوادهی هنرمند، اسدالله به یکی از نوازندگان سرشناس موسیقی ایرانی تبدیل شد. او در نواختن چند ساز مهارت داشت و در زمینههایی مانند کمانچهنوازی و آهنگسازی نیز توانا بود؛ اما بیشترین شهرت او به خاطر نوازندگی ویولن بود.
ملقب به پنجه سحرآمیز ایران
تسلط استثنایی او بر ساز ویولن به حدی بود که طرفدارانش، آرشه و انگشتانش را “جادویی” مینامیدند. با این حال، نواختن دلنشین او در کمانچه نیز کمتر از ویولن نبود و بسیاری از شاگردانش معتقدند که صدای گیرا و زیبای کمانچهای که او مینواخت، الهامبخش کامران داروغه برای کمانچهنواز شدن بود.
سبک و مسیر زندگی هنری
سبک زندگی هنری ملک شباهت زیادی به روش کار پرویز یاحقی، همنوای او داشت. هر دوی آنان در خانوادهای اهل موسیقی به دنیا آمده بودند و هر دو نخستین درسهای موسیقی را از دایی خود آموخته بودند.
تحصیلات
اسدالله ملک تحصیلات خود را در رشته موسیقی در هنرستان موسیقی به پایان رساند. پس از آن، توانست مدرک کارشناسی موسیقی را از دانشگاه هنرهای زیبا دریافت کند.
اساتید اسداله ملک
او نزد استادان بزرگی مانند روحالله خالقی، شاپور نیاکان، هنگ آفرین و علی محمد خادم میثاق درس خواند و دانش و تجربه خود را گسترش داد. در آن سالها، استاد خالقی او را در ارکستر انجمن ملی موسیقی که خود رهبری آن را بر عهده داشت، پذیرفت و این اتفاق، راه ترقی و موفقیت را به روی او گشود.
ملک علاوه بر نوازندگی، آهنگساز بسیار توانایی نیز بود و در طول زندگی پربارش نزدیک به ۲۰۰ ترانه و ملودی از خود به جای گذاشت. برخی از شناختهشدهترین کارهای او عبارتاند از: میخانه، بی وفایی، حکایت دل، قاصدک، مرغ شباهنگ و غروب کوهستان.
او علاوه بر اجرای موسیقی، به آموزش هنرجویان نیز میپرداخت و در طول چهل سال تدریس در آموزشگاه شخصی خود در محله زادگاهش و همراه با برادرش حسین ملک، خوانندگان و نوازندگان بسیاری را پرورش داد. از شاگردان برجستهی او میتوان به بیژن مرتضوی، شهرام خسروی، سعید مؤدبیان، مهیار فیروز بخت و لقمان ادهمی اشاره کرد.
کار در رادیو اسداله ملک
فعالیت هنری اسدالله ملک در رادیو از سال ۱۳۳۷ شروع شد. در همان سال، او با خلق قطعهای به نام «گریه لیلی» در دستگاه دشتی و با کوک ویژهای برای ویولن، و نیز ساخت یک چهارمضراب در دستگاه اصفهان با کوک مخصوص خودش، توجه زیادی را جلب کرد و به شهرت گستردهای دست یافت.
از آن زمان به بعد، او با نگاه ویژه و سبک منحصربهفردش در نوازندگی و آهنگسازی، راههای تازهای را پیش روی موسیقی ایرانی گشود. بسیاری از خوانندگان مطرح، آثار صوتی او را اجرا کردهاند؛ از جمله این هنرمندان میتوان به دلکش، جمیرا، اکبر گلپایگانی، محمود محمودی خوانساری، پوران، ایرج، بهرام حصیری، محمدرضا شجریان و کوروس سرهنگزاده اشاره کرد.
همچنین او در مدتزمانی با کمک منوچهر جهانبگلو، برنامهای به نام «نوایی از موسیقی ملی» را آماده و از رادیو پخش کرد. این برنامه از جمله کارهای موفق و پرمخاطب موسیقی در رادیو به شمار میرفت.
پس از انقلاب
در سالهایی که پس از انقلاب ۱۳۵۷ گذشت، او به کار هنری خود ادامه داد و بسیاری از نوازندگان و همکاران قدیمی برنامهی گلها را گرد هم آورد تا کنسرتهایی را برگزار کنند. او قطعات زیادی از ساختههای خود را با سازهای ایرانی ضبط کرد و در آلبومهایی مانند «نغمه رؤیایی»، «سمیرا» و «نغمهها» منتشر ساخت.
از جمله شاگردان مطرح او میتوان به مهیار فیروزبخت، مختار فروغی، سعید مؤدبیان، لقمان ادهمی و شهرام خسروی اشاره کرد. او در نواختن ساز کمانچه نیز بسیار مهارت داشت و کامران داروغه یکی از شاگردان او در نوازندگی این ساز بوده است.
درگذشت
اسدالله ملک در نهم بهمن ماه سال ۱۳۸۰، پس از دو سال مبارزه با بیماری، در سن ۶۰ سالگی به دلیل تومور مغزی در بیمارستان ایرانمهر تهران دار فانی را وداع گفت. پیکر این هنرمند در قطعه هنرمندان بهشت زهرای تهران به خاک سپرده شد.
روحش شاد و یادش گرامی
دیدگاهتان را بنویسید