همانطور که میدانید، میکروفون یا صدابَر وسیلهای است که صدا را به سیگنال الکتریکی تبدیل میکند.
اما هنگام استفاده از میکروفون ممکن است پدیدههایی رخ دهد که در زمینهٔ موسیقی و ضبط صدا بسیار مهم هستند.
یکی از این پدیدهها که در این نوشته از وبلاگ آنبین به آن پرداختهایم، «اثر نزدیکی» در میکروفون است.
میکروفن
امروزه بیشتر میکروفنها برای تبدیل امواج صوتی به سیگنال الکتریکی از روشهای مختلفی استفاده میکنند. این روشها شامل القای الکترومغناطیسی (که در میکروفنهای دینامیک به کار میرود)، تغییر ظرفیت خازنی (مورد استفاده در میکروفنهای خازنی)، اثر پیزوالکتریک و همچنین مدولاسیون نوری هستند. هر میکروفن پنج ویژگی اصلی و اساسی دارد که عبارتاند از:
حساسیت
امپدانس
پاسخ فرکانسی
جهتداری
مغناطیس
دلیل اثر نزدیکی میکروفون
وقتی میکروفون را به منبع صدا نزدیک میکنید، فرکانسهای بم صدا بیشتر تقویت میشوند. این اتفاق به دلیل تفاوت در نحوه حرکت امواج صوتی با فرکانسهای بالا و پایین در نزدیکی میکروفون رخ میدهد. در نتیجه، صدای ضبط شده دارای باس قویتری خواهد بود.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در مصاحبه آموزشگاه الهام با ماهر پورعبیات، مدرس گیتار پیدا کنید.
این پدیده که به “اثر نزدیکی” معروف است، نشان میدهد هرچه فاصله میکروفون از منبع صدا کمتر شود، میزان باس در ضبط افزایش مییابد. اگرچه این حالت گاهی ممکن است مشکلساز شود، اما در عین حال میتوان از آن به عنوان یک روش برای بهبود و شکلدهی به کیفیت صدا استفاده کرد.
مزایا و معایب اثر مجاورت
اثر نزدیکی یا مجاورت، یک ویژگی در میکروفنهاست که به صداها، حالتی گرم و پُربار میبخشد، طوری که گویی صدا عمق و غنای بیشتری پیدا کرده است. اگر این اثر وجود نداشت، بسیاری از خوانندهها ممکن بود صدایی نازک و ضعیفتر داشته باشند.
با این حال، این پدیده میتواند هم مفید باشد و هم گاهی مشکلساز. اگر هدف شما رسیدن به یک صدای متعادل و شفاف است، نباید در استفاده از آن زیادهروی کنید.
این اثر معمولاً روی فرکانسهای بم (زیر ۲۰۰ هرتز) بیشتر خود را نشان میدهد. به همین دلیل، هنگام ضبط صدای آقایان، بهویژه آنهایی که صدای بمتری دارند، باید به این موضوع توجه کرد. اما اثر آن روی صدای بانوان معمولاً چندان محسوس نیست.
هنگام ضبط گیتار، اثر نزدیکی گاهی چالشبرانگیز میشود. سیمهای بم گیتار (مثلاً سیم می با فرکانس حدود ۸۰ هرتز) ممکن است بیش از حد غُر بزنند و گیتارهای آکوستیک اگر خیلی به میکروفون نزدیک باشند، اغلب صدایی بسیار گِرم و بمدار تولید میکنند. با این حال، برای سازهای کوبشی و بیسدار مانند درامز کیک، گیتار بیس یا کنترباس، این اثر میتواند بسیار مفید باشد و به صدای آنها قدرت و غنای بیشتری ببخشد.
مقاله نحوه نگهداری صحیح از پیانو حاوی اطلاعات جامعی است.
به طور خلاصه، اثر نزدیکی در میکروفن چیست؟ این اثر، افزایش و تقویت طبیعی فرکانسهای بم است وقتی که منبع صدا (مانند دهان خواننده) بسیار به میکروفون نزدیک میشود.
جلوگیری از اثر نزدیکی میکروفون
همانطور که خواندید، این روش فوایدی هم دارد و میتوانید در زمان لازم از آن بهره ببرید. اما برای پیشگیری از این اتفاق، راههای گوناگونی وجود دارد:
۱ – فاصله میکروفون
به طور کلی، برای اینکه تأثیر نزدیکی منبع صدا به میکروفون را کمتر کنید، بهتر است میکروفون را در فاصلهای بین ۱۵ تا ۳۰ سانتیمتری از منبع صدا قرار دهید. البته این فاصله بستگی به نوع میکروفون شما دارد؛ چه از نوع کندانسور باشد و چه داینامیک.
به همین دلیل، لازم است قبل از شروع کار، میکروفون خود را امتحان کنید و با چگونگی پخش صدا در فاصلههای مختلف آشنا شوید. شاید این کار در ابتدا دشوار به نظر برسد، اما بخش مهمی از کار یک مهندس صدا است تا بتواند صدایی واضح و باکیفیت ثبت کند.
مقاله ابداعگر سنفونی و چهارنوازی برای سازهای زهی کیست؟ حاوی اطلاعات جامعی است.
۲ – استفاده از میکروفون مخصوص
یک راهکار مفید دیگر برای کم کردن اثر مجاورت میکروفون، انتخاب مدلهایی است که به شکل ویژه برای این مشکل ساخته شدهاند. البته تعداد این نوع میکروفونها در بازار زیاد نیست.
این میکروفونها طوری طراحی شدهاند که حتی وقتی خیلی به منبع صدا نزدیک میشوید، روی کیفیت صدا یا محدوده فرکانسی آن تأثیر منفی نگذارد. در نتیجه شما میتوانید با خیال راحت میکروفون را نزدیک دهان یا منبع صدا بگیرید، بدون اینکه نگران افت کیفیت صدا باشید.
استفاده از میکروفون چند جهته
اگر میخواهید اثر نزدیکی میکروفون را به طور کامل حذف کنید، میتوانید از میکروفون همهجهته به جای میکروفون جهتدار استفاده کنید.
انتخاب میکروفون جهتدار یا همهجهته، به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ مثل نوع برنامه، شرایط آکوستیک محیط، فاصلهای که با منبع صدا دارید و نوع صدایی که میخواهید ثبت کنید.
میکروفونهای جهتدار معمولاً نویزهای اضافی را حذف میکنند و کیفیت صدا را بهتر میکنند. اما در یک محیط با آکوستیک مناسب، میکروفونهای همهجهته میتوانند حس و فضای طبیعی محل ضبط را حفظ کنند. این نوع میکروفونها همچنین میتوانند جلوی ایجاد اثر نزدیکی را بگیرند، اگرچه ممکن است مشکلات خاص خودشان را داشته باشند. مثلاً بعضی از آنها برای ضبط در بعضی شرایط مناسب نیستند یا ممکن است با تجهیزات دیگر تداخل ایجاد کنند.
به طور کلی، نباید اثر نزدیکی میکروفون را یک مشکل در نظر بگیرید. بهتر است آن را بشناسید و در مواقعی که به کارتان میآید، از آن استفاده کنید. وقتی بدانید این پدیده چطور عمل میکند، میتوانید در شرایط مناسب از آن بهره ببرید و از آن فرار نکنید. اگر هم نیازی به این اثر ندارید، بهتر است از همان اول و در مرحله ضبط، آن را حذف کنید و به ویرایش صدا بعد از ضبط امیدوار نباشید. چون استفاده از اکولایزر برای این کار سخت است و ممکن است کیفیت اصلی صدا را تغییر دهد.
دیدگاهتان را بنویسید