تغییر پوزیسیون در ویولن چیست؟
تغییر جایگاه دست در ویولن که با نام «شیفتینگ» نیز شناخته میشود، روشی برای جابهجایی محل قرارگیری انگشتها روی دستهٔ ساز است. برای روشن شدن این موضوع، یک مثال ساده میزنیم: فرض کنید دست شما مانند یک آسانسور است و انگشتهای شما طبقات آن هستند. شیفتینگ یعنی این آسانسور را به طبقهٔ مورد نظر منتقل کنید. وقتی انگشت اول شما روی نت اول هر سیم باشد، در جایگاه اول هستید. به محض این که انگشت اول را بلند کنید و روی نت دوم همان سیم قرار دهید، وارد جایگاه دوم شدهاید. این روند میتواند تا جایگاههای بالاتر، حتی تا جایگاه چهاردهم هم ادامه پیدا کند. یادتان باشد که در تغییر جایگاه، همیشه به سمت بالا حرکت نمیکنید؛ گاهی لازم است برعکس عمل کنید و به جایگاههای پایینتر برگردید. اگر دوست دارید با مفاهیم بیشتری از تئوری موسیقی آشنا شوید، میتوانید به وبلاگ آنبین مراجعه کنید.
چرا از تغییر پوزیسیون استفاده میکنیم؟
برای نواختن راحتتر قطعه، گاهی جابهجا کردن انگشت روی سیمها ممکن است دشوار باشد. در چنین مواقعی، به جای عوض کردن سیم، کافی است دستتان را کمی بالاتر ببرید تا جایگاه انگشتگذاری تغییر کند و بتوانید نت دلخواه را بنوازید.
نواختن نتهای زیر
انگشت چهارم ما فقط تا حد مشخصی قابلیت کشش دارد. معمولاً بالاترین نتی که هر نوازنده ویولن در جایگاه اول میتواند اجرا کند، نت «سی» یا «دو» است. بنابراین، برای اجرای نتهای بسیار زیر، لازم است از جابهجایی دست (شیفتینگ) روی دسته ویولن استفاده کنیم.
ویبراتوی قدرتمند
اگر بخواهیم ویبراتو روی نت چهارم سیم اجرا کنیم، کمی سخت خواهد بود؛ چون انگشت چهارم به طور طبیعی ضعیفتر از بقیه انگشتهاست. در این حالت، با تغییر جایگاه دست روی دسته ویولن، میتوانیم از انگشت قویتری برای اجرای ویبراتوی آن نت استفاده کنیم.
آموزش تغییر پوزیسیون در ویولن | قدم به قدم
۱. برای جابجایی دست روی دسته ویولن، باید عضلات دست چپتان کاملاً ریلکس باشد تا حرکتش راحت باشد. سعی کنید وزن ساز را با سر و شانههایتان نگه دارید تا دست چپتان آزادی عمل بیشتری داشته باشد.
توصیه میکنیم حتماً مقاله خط اتصال در موسیقی چیست؟ را مطالعه کنید.
اگر سوالاتی دارید، مقاله آشنایی با اصطلاحات موسیقی در ارکستر به شما کمک خواهد کرد.
۲. نیروی حرکت برای تغییر پوزیسیون باید از آرنجتان بیاید؛ به همین خاطر، بازوی شما باید در حالت ثابتی قرار بگیرد.
برای گسترش دانش خود، به مقاله موزه موسیقی اصفهان، نمونه ای زیبا از یک موزه موسیقی سر بزنید.
۳. وقتی میخواهید پوزیسیون را عوض کنید، باید تمام دستتان با هم حرکت کند؛ یعنی هیچ یک از انگشتها نباید روی جای قبلی بمانند.
۴. هنگام تغییر پوزیسیون، انگشتتان را به طور کامل از روی سیم برندارید. در عوض، آن را به نرمی روی سیم بلغزانید و به سمت نت بعدی هدایت کنید. البته هدف این نیست که صدای گلیساندو ایجاد کنید. باید طوری این کار را انجام دهید که صدای کشیده شدن انگشت روی سیم به گوش نرسد.
۵. برای جلوگیری از شنیده شدن صدای حرکت انگشت روی سیم، از آرشه کمک بگیرید. تغییر پوزیسیون را درست زمانی انجام دهید که در ابتدا یا انتهای آرشه هستید. با این روش، صدای جابجایی دست بسیار کم میشود.
در این مقاله همه چیز در مورد بالشتک ویولن اطلاعات مفیدی آمده است.
۶. وقتی به پوزیسیون جدید رسیدید، دقت کنید که دوباره دستتان را شل و رها نگه دارید؛ چون ممکن است بخواهید دوباره به جای قبلی برگردید.
توصیه میکنیم این مطلب تفاوت ساز ویولن و ویولا را حتماً بخوانید.
انواع شیفتینگ در ویولن
در ویولن، دو روش اصلی برای جابجایی بین پوزیسیونها (شیفتیگ) وجود دارد:
در روش اول، شما با همان انگشت قبلی به پوزیسیون جدید میروید. مثلاً انگشت اول در پوزیسیون اول را به همان انگشت اول در پوزیسیون سوم منتقل میکنید. این روش، سادهترین نوع جابجایی محسوب میشود.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه بیوگرافی مرتضی حنانه ، موسیقی دان به نام ایرانی.
در روش دوم، هنگام جابجایی، انگشت شما عوض میشود. به این صورت که مثلاً از انگشت اول در پوزیسیون اول، به انگشت سوم در پوزیسیون سوم میروید. این نوع جابجایی به تمرین بیشتری نیاز دارد.
دیدگاهتان را بنویسید