معنی ضرب المثل ” ذات بد نیکو نگردد چون که بنیادش بد است ” + شعر

آشنایی با ضرب‌المثل: سرشت بد، خوب نمی‌شود چون پایه و اساسش نادرست است

این ضرب‌المثل به ما یادآوری می‌کند که اگر چیزی از ابتدا با مشکل و نادرستی شکل گرفته باشد، به سختی می‌توان آن را اصلاح کرد. همان‌طور که اگر بنیان یک ساختمان سست باشد، هر چقدر هم که دیوارهایش را محکم کنیم، باز هم در برابر فشارهای کوچک آسیب می‌بیند.

در این زمینه شعر زیبایی وجود دارد:

هر که بنیادش بد است روزی
اجر صالح نبرد طاعتش
سعی بی‌حاصل کند مانند آن کس که برون کند
هندوانه از راه دور به دوش

این شعر به زیبایی نشان می‌دهد که وقتی پایه و اساس کار درست نباشد، حتی تلاش‌های زیاد هم نتیجه‌ی مطلوب نمی‌دهد، درست مثل کسی که می‌خواهد هندوانه‌ها را از راهی دور به مقصد برساند، اما به دلیل روش نادرست، تلاشش بی‌فایده خواهد بود.

ذات بد نیکو نگردد چون که بنیادش بد است یعنی چه؟

در این نوشته، به بررسی معنی و مفهوم ضرب‌المثل قدیمی ایرانی «ذات بد نیکو نگردد» می‌پردازیم. با ما همراه باشید.

معنی این ضرب المثل

1- برخی افراد به طور ذاتی بدخواه هستند و هر مقدار مهربانی هم که به آنان نشان دهی، تغییر نخواهند کرد. همان‌طور که اگر عقربی را ماه‌ها نگهداری و با محبت با او رفتار کنی، در نهایت باز هم ممکن است تو را نیش بزند.

2- انسان سرسخت و دشمن‌خو، حتی اگر هزاران پند و سخن حکیمانه بشنود، تحت تأثیر قرار نمی‌گیرد و هرگز به راه درست هدایت نمی‌شود. همان‌گونه که در آیه ۱۸ سوره بقره آمده است:
**صُمٌّ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لا يَرْجِعُونَ**
یعنی: آنان (از شنیدن حق) کر، (از گفتن حق) لال، و (از دیدن حق) کورند؛ پس آنان (به سوی حق) بازنمی‌گردند.

3- کسی که به انجام کارهای ناشایست خو گرفته و گناه در وجودش ریشه دوانده، به آسانی تغییر نمی‌کند و نیکو نمی‌شود؛ مگر اینکه خداوند توفیق توبه و بازگشت به او بدهد.

4- در واقع، نباید از فردی که ذاتاً بد است، انتظار رفتار خوب و محبت‌آمیز داشت، زیرا او به شیوه رفتاری خود عادت کرده و از آن خارج نمی‌شود.

شعر ذات بد نیکو نگردد از سعدی

اصلاً کار بد، خوب نمی‌شود چون پایه و اساسش نادرست است.
آدم بی‌استعداد را آموزش دادن، مثل این است که گرد و غبار را روی گنبد بریزی؛ بی‌فایده است.
ارزش واقعی آدم به اصالت و نژادش نیست، بلکه به شخصیت و درونش بستگی دارد.
شمشیری که از جنس مرغوب است، همیشه تیز و برنده می‌ماند.
اگر دیدی افراد نالایق جایگاه بالایی گرفته‌اند، تعجب نکن.
روی دریا همیشه خاش و خسک شناور است، اما گوهر در اعماق آن پنهان شده.
کره الاغ از همان ابتدا در شکم مادر، کندذهن است.
اما کره اسب از همان دوران جنینی، با اصالت و نجابت است.
اگر پادشاهی درمانده و فقیر شود، مثل پرنده‌ای بی‌بال می‌ماند.
حتی اگر کسی مثل اسکندر باشد، اگر دیوانه شود، همه او را دیوانه می‌خوانند.
آهن و فولاد هر دو از یک کوره بیرون می‌آیند،
اما یکی شمشیر می‌شود و دیگری نعل الاغ.
شست و انگشت کوچک هر دو ادعای بزرگی دارند،
اما چرا فقط انگشت کوچک لایق نگین انگشتر است؟
اگر دود بالا برود، به معنای برتری شعله نیست.
ابرو هرچند بالاتر از چشم قرار دارد، اما جای چشم را نمی‌گیرد.
سعدیا، اول عیب خودت را بگو، بعد به دیگران بپرداز.
کسی که به عیب خود اعتراف کند، از همه بالاتر است.
من لباس کهنه می‌پوشم چون راحت و بی‌دردسر است.
آستین کوتاه، چین و چروک کمتری دارد.

سعدی

پیشنهادی: ضرب المثل تربیت نا اهل را چون گردکان بر گنبد است

اختصاصی- آنبین