حتوا با این عبارت عامیانه معمولاً به موقعیتی اشاره دارد که در آن یک زن، خوابی با محتوای نامطلوب یا شوم میبیند. در باور قدیم، دیدن چنین خوابی توسط یک زن، نشانهای از وقوع حوادث ناخوشایند یا بروز مشکلات در آینده نزدیک تلقی میشد.
امروزه از این ضربالمثل بیشتر برای بیان نگرانی بیجا یا پیشبینیهای منفی بیاساسی استفاده میشود که ممکن است باعث ناراحتی و تشویش دیگران شود. وقتی کسی مدام از رخدادهای بد احتمالی صحبت میکند، به او گفته میشود: “مثل خواب زن چپه حرف نزن!” این جمله به این معناست که نباید بدون دلیل، دیگران را نگران کرد یا با پیشگوییهای منفی، فضای ناامیدی ایجاد کرد.
در واقع، این مثل به ما یادآوری میکند که گاهی ترسها و پیشبینیهای منفی ما، واقعی نیستند و نباید اجازه دهیم این افکار، آرامش خود و اطرافیانمان را برهم بزنند.
در این نوشته، میخواهیم ببینیم این ضربالمثل کهن ایرانی چه معنایی دارد و از کجا آمده است. در ادامه با ما همراه باشید.
معنی خواب زن چپه چیست؟
ابتدا باید بگوییم که این عبارت کاملاً نادرست است! در ادامه دلیل آن را توضیح خواهیم داد.
اما منظور از همین عبارت اشتباه این است:
۱- وقتی زنی خواب خود را تعریف میکند، این جمله نادرست را به او میگویند. یعنی اگر خوابت خوب باشد، به شکل بدی تعبیر میشود یا اصلاً رخ نمیدهد. و اگر خوابت بد باشد، جای نگرانی نیست! خواب تو بیاثر است و به واقعیت تبدیل نمیشود.
خواب زن یا خواب ظن
خب این توضیحی بود که در زبان روزمره میدهیم. اما باید به شما هشدار بدم! اگر کسی امروز از این اصطلاح استفاده کند، ممکن است دیگران فکر کنند که او اطلاعات درستی ندارد. این جمله بیشتر یک باور غلط است تا یک حقیقت. در غیر این صورت، باید بگویند خواب زن چپ است و خواب مرد راست!
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب معنی ضرب المثل ” جای سوزن انداختن نیست “ را بخوانید.
توصیه میکنیم حتماً مقاله معنی ضرب المثل ” بی چشم و رو “ را مطالعه کنید.
ریشه اصلی این ضربالمثل این بوده: خواب ظن چپ است.
ظن، یک کلمه عربی به معنای گمان و حدس است. یعنی چیزی که قطعی و مطمئن نیست. در زبان فارسی به بعضی از حرفها میگوییم همصدا؛ یعنی به یک شکل خوانده میشوند. مثل: س، ص، ث
یا ذ، ز، ض، ظ
و ت و ط
و چندتای دیگر.
اما در زبان عربی، برای هر کدام از این حرفها تلفظ جداگانهای وجود دارد. آنها هر حرف را دقیقاً از جای مخصوص خودش در دهان بیرون میآورند. مثلاً حرف «ذ» را با نوک زبان میگویند. حرف «ظ» را هم تقریباً نزدیک به نوک زبان اما با شدت بیشتری تلفظ میکنند. وقتی یک عربزبان صحبت میکند، شنونده با توجه به طرز بیان او، معنای دقیق کلمه را میفهمد. مثلاً اگر کلمه «اجل» را بگوید، با تلفظش مشخص میشود که منظور مرگ است یا یک مهلت زمانی.
اما اگر بگوید «عجل»، حرف عین را از گلو بیرون میآورد و شنونده متوجه میشود که معنای عجله و سریع بودن را میرساند.
ولی ما فارسیزبانها معمولاً همه این حرفها را شبیه به هم تلفظ میکنیم!
همه این توضیحات را دادیم تا به این نکته برسیم: شکل درست این ضربالمثل با کلمه «ظن» بوده، نه «زن». به احتمال زیاد، فارسیزبانان قدیم وقتی این عبارت را به کار میبردند، منظورشان همان «ظن» بوده. اما چون در تلفظ بین «ظ» و «ز» فرق نمیگذاشتند، به مرور زمان کلمه «زن» جای «ظن» را گرفته است. (البته این یک احتمال است)
خواب ظن چیست؟
با توجه به معنای “ظن” که در اینجا به خوابهای ناشی از گمان و خیال اشاره دارد، مثلاً وقتی کسی در طول روز بسیار کار کرده یا درگیر رویدادهای مختلف بوده و با فکر پریشان به خواب رفته و خواب پریشان یا ناخوشایندی درباره خود یا نزدیکانش دیده است.
در چنین شرایطی (چه برای مرد و چه برای زن!) درست است که بگوییم: خواب ظن را رها کن؛ یعنی خوابت را جدی نگیری. ذهنت به دلیل درگیری با این مسائل، چنین خوابی برایت دیده است.
پیشنهاد: بیشتر ضربالمثلها را بخوانید.
اختصاصی–آنبین
برای گسترش دانش خود، مقاله معنی ضرب المثل ” چیزی در چنته نداشتن “ را مطالعه کنید.
اگر به این موضوع علاقه دارید، معنی ضرب المثل ” فرار را برقرار ترجیح دادن “ را از دست ندهید.
برای یادگیری پیشرفته، به معنی ضرب المثل ” شوهر کردم وسمه کنم نه وصله کنم “ مراجعه کنید.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در معنی ضرب المثل ” با یک دست نمی شود دو تا هندوانه برداشت “ پیدا کنید.
دیدگاهتان را بنویسید