در فرهنگ ما ایرانیها، تعارف کردن بخشی جداییناپذیر از زندگی روزمره است. اما گاهی این تعارفها از حد معمول فراتر میرود و به شکل اغراقآمیزی درمیآید. در چنین مواقعی از ضربالمثل “تعارف شاه عبدالعظیمی” استفاده میکنیم.
این ضربالمثل زمانی به کار میرود که کسی چیزی را به شدت به شما تعارف کند، در حالی که میدانید این تعارف صادقانه نیست و فقط از روی خجالت یا رسم و رسوم است. طرف آنقدر اصرار میکند که گویی واقعاً قصد بخشیدن آن چیز را دارد، اما در باطن چنین قصدی ندارد.
ریشه این ضربالمثل به زیارتگاه شاه عبدالعظیم در شهر ری برمیگردد. در گذشتههای دور، وقتی زائران به این مکان مقدس میرفتند، افراد محلی با مهربانی و مهماننوازی از آنان استقبال میکردند. گاهی این پذیرایی به شکل تعارفهای بسیار زیاد و اغراقآمیزی بود که نشان از صمیمیت و احترام میداد، اما همگان میدانستند که این تعارفها بیشتر یک رسم است تا یک پیشنهاد واقعی.
امروزه از این ضربالمثل در موقعیتهای مختلف استفاده میشود. برای مثال، وقتی کسی با وجود تمایل شدید به خوردن یک غذای خوشمزه، آن را به دیگران تعارف میکند و مدام میگوید: “بفرمایید شما بخورید”، در حالی که خودش مشتاق آن است، میگوییم دارد “تعارف شاه عبدالعظیمی” میکند.
اگر به این موضوع علاقه دارید، معنی ضرب المثل ” مثل کبک سرش را زیر برف کرده است “ را از دست ندهید.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب معنی ضرب المثل ” چوب لای چرخ کسی گذاشتن “ را بخوانید.
این ضربالمثل به ما یادآوری میکند که در بسیاری از مواقع، تعارفهای ما ایرانیها ریشه در ادب و نزاکت دارد، حتی اگر گاهی افراطی و غیرواقعی به نظر برسد.
توصیه میشود به مطالعه مقاله معنی ضرب المثل ” گاو بی شاخ و دم “ ادامه دهید.
در این نوشته، میخواهیم با هم معنی، پیشینه و مفهوم این ضربالمثل کهن ایرانی را بررسی کنیم. در ادامه با ما همراه باشید.
تعارف شاه عبدالعظیمی کنایه از چیست؟
۱. این کنایه به تعارف غیرواقعی و بیمعنایی اشاره دارد که فرد میداند طرف مقابلش آن را نمیپذیرد.
۲. منظور تعارفی است که از دل برنمیآید و گاهی تنها نمایشی از سخاوت یا مهماننوازی است.
۳. این ضربالمثل برای کسانی به کار میرود که عادت دارند به دیگران پیشنهادهایی بدهند، اما این پیشنهادها از صمیم قلب نیست و تنها از روی عادت یا به صورت کلیشهای بیان میشود. مانند این جملهها:
😐 به خانه ما بیایید!
😐 چرا امشب پیش ما نمیمانید و فردا نمیروید؟
😐 این چیزی که دارم شایسته شما نیست!
😐 بگذار من پولش را بدهم!
و موارد مشابه…
برای یادگیری پیشرفته، به معنی ضرب المثل ” خودم کردم که لعنت بر خودم باد “ مراجعه کنید.
ریشه این ضرب المثل
شاه عبدالعظیم حسنی از نوادگان امام حسن مجتبی (علیه السلام) است و آرامگاه او در شهرری، در جنوب تهران، قرار دارد. در گذشته وقتی مردم تهران برای زیارت به حرم شاه عبدالعظیم میرفتند، برخی از ساکنان شهرری به آنها پیشنهاد میکردند که شب را در خانهشان بمانند. آنها میدانستند که این زائران راه زیادی در پیش ندارند و حتماً قبل از شب به خانههای خود بازمیگردند. بنابراین با اطمینان پیشنهاد اقامت میدادند، چون مطمئن بودند پاسخ زائران چیزی شبیه این خواهد بود: “سپاسگزارم از محبت شما! ما قصد ماندن نداریم و امشب برمیگردیم.”
این داستان کمکم به صورت یک ضربالمثل رایج درآمد. امروزه وقتی کسی تعارفی صوری و غیرواقعی میکند، به او میگویند: “تعارف شاه عبدالعظیمی نکن!” یعنی تعارف بیجهت نکن، چون میدانیم قصد واقعیات این نیست.
در این مقاله معنی ضرب المثل ” خروس بی محل ” + داستان اطلاعات مفیدی آمده است.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً معنی ضرب المثل ” خر ما از کرگی دم نداشت “ را بخوانید.
اگر دوست دارید با ضربالمثلهای فارسی بیشتر آشنا شوید، میتوانید هر روز تنها پنج دقیقه وقت بگذارید و ده ضربالمثل جدید یاد بگیرید.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره معنی ضرب المثل ” طوطی وار یاد گرفتن “ بیابید.
در صورت علاقهمندی، مطلب معنی ضرب المثل ” هر گردی گردو نیست “ را از دست ندهید.
ضربالمثلهای معروف فارسی
نظر شما درباره این ضربالمثل چیست؟
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه معنی ضرب المثل” یک بام و دو هوا “.
اختصاصی-آنبین
دیدگاهتان را بنویسید